Hải Phòng, ngày 22 tháng 07 năm 2019

Lĩnh vực giáo dục làm sôi động nghị trường

 

Ngày 06/6/2018, Quốc hội bước sang ngày cuối thực hiện nội dung chất vấn và trả lời chất vấn. Buổi sáng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) Phùng Xuân Nhạ trả lời chất vấn... Buổi chiều, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ báo cáo giải trình trước Quốc hội, làm rõ một số vấn đề nhiều đại biểu và cử tri quan tâm, chất vấn.

Giáo dục đại học còn nhiều yếu kém:

Trả lời chất vấn của các đại biểu về chất lượng giáo dục đào tạo đại học, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho biết, về chất lượng giáo dục đại học, có một số trường, một số nhóm ngành tốt nhưng về cơ bản, giáo dục đại học Việt Nam còn thấp, chưa đạt yêu cầu thị trường lao động, đặc biệt trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0. Nguyên nhân là chương trình đào tạo còn lạc hậu, vẫn chủ yếu do thầy cô giáo xây dựng dựa trên hiểu biết, tính toán chứ chưa nghiên cứu xây dựng căn cứ vào nhu cầu của thị trường. Tình trạng trên, theo Bộ trưởng Bộ GD-ĐT, cơ sở vật chất các trường chưa đủ điều kiện để nghiên cứu chất lượng cao; học phí thấp so với các nước. Vì thế, hằng năm, số học sinh, sinh viên Việt Nam ra nước ngoài học tập, nghiên cứu với chi phí 3 - 4 tỷ USD. Để nâng cao chất lượng đào tạo đại học, Bộ trưởng cho biết, tới đây Bộ sẽ phân loại các trường đại học, những trường chất lượng cao giữ lại, những trường chất lượng thấp phải nâng cao chất lượng, thậm chí xem xét giải thể. Bộ quyết liệt thực hiện tự chủ đại học. Trong đào tạo đại học, Bộ sẽ tăng cường công tác hậu kiểm. 

Về việc có khoảng 200.000 người có trình độ đại học nhưng không có việc làm, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho biết, để giải quyết căn cơ tình trạng thất nghiệp phải nâng cao chất lượng đào tạo của các trường. Theo đó, chất lượng phải đạt chuẩn kiểm định quốc tế và thị trường, phải có sự phối hợp giữa đào tạo với thị trường lao động. Bộ trưởng khẳng định, sẽ công khai, minh bạch kết quả kiểm tra, sắp xếp lại các trường tuyển sinh cũng như đào tạo chất lượng không tốt.

Nâng chất lượng “đầu vào” ngành sư phạm:

Lo ngại về chất lượng đầu vào của sinh viên ngành sư phạm hiện nay thấp, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ thừa nhận, chất lượng đầu vào yếu sẽ ảnh hưởng đến quá trình đào tạo. Liên quan đến vấn đề này, đại biểu Vũ Thị Nguyệt (đoàn Hưng Yên) nêu: tại sao ngành sư phạm không thu hút được những học sinh có học lực giỏi vào học ? Theo đại biểu, có 03 lý do chính: đó là việc thu hút học sinh giỏi bằng hình thức miễn học phí không còn nhiều tác dụng; sinh viên ngành sư phạm ra trường còn thất nghiệp nhiều; chế độ đãi ngộ đối với giáo viên chưa được cải thiện.

Đồng tình với những lý do đại biểu nêu, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho biết, Bộ chỉ đạo các địa phương rà soát, xác định nhu cầu sử dụng giáo viên từ đó có kế hoạch gắn đào tạo với sử dụng. Bộ quy hoạch lại các trường sư phạm theo hướng tập trung một số trường sư phạm lớn để hình thành mạng lưới đào tạo giáo viên chuyên nghiệp, hiệu quả cao. Ngoài ra, Bộ sẽ phối hợp với Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, các bộ, ngành liên quan tham mưu với Chính phủ có những giải pháp đồng bộ. “Chúng tôi đang rà soát để khi thông báo tuyển sinh, người vào trường sư phạm thấy rõ cơ hội việc làm, giống như ngành công an, quân đội. Như vậy, tôi tin rằng học sinh giỏi vào ngành sư phạm sẽ tăng lên”.

Loại những trường hợp “con sâu làm rầu nồi canh”:

Trả lời câu hỏi chất vấn của đại biểu về tình trạng vi phạm nghiêm trọng đạo đức nhà giáo gây bức xúc trong dư luận xã hội, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ cho rằng: một số giáo viên có hành động không phù hợp, ảnh hưởng đến thuần phong mỹ tục, truyền thống “tôn sư, trọng đạo”. Nguyên nhân có nhiều, từ xã hội, gia đình, bản thân và trách nhiệm của ngành, từ khâu kiểm soát, tuyển chọn dẫn đến một số thầy cô không đủ năng lực, kém về phẩm chất. Bộ trưởng chỉ rõ: những trường hợp đó là cá biệt, không thể vì những việc nhỏ, thiểu số mà đánh đồng tất cả ngành. Bộ kiên quyết loại bỏ “con sâu làm rầu nồi canh”. Đưa ra những giải pháp khắc phục, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho biết: sẽ nâng cao khâu đào tạo, đưa vào chương trình đào tạo môn giáo dục đạo đức. Tới đây, trong chương trình giáo dục phổ thông mới, ngành sẽ tăng cường về giáo dục công dân, đào tạo con người.

Không đồng thuận với trả lời của Bộ trưởng về chất lượng giáo dục mầm non, nhiều đại biểu Quốc hội tranh luận với Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ về thực trạng trẻ em từ 3 - 6 tháng tuổi chưa được quan tâm đúng mức. Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho biết, không có nhà trẻ nào nhận trẻ 03 tháng tuổi vì “rất rủi ro và khó”. Bộ trưởng thừa nhận, do quy hoạch giáo viên mầm non chưa tính toán kỹ dẫn đến bị động trong chuẩn bị đội ngũ giáo viên. Hệ thống trường mầm non còn thiếu, nhất là ở các khu công nghiệp, khu chế xuất.

Trả lời ý kiến của đại biểu về vấn nạn bạo hành trẻ mầm non, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ khẳng định: những vụ bạo hành trẻ mà báo chí nêu là không thể chấp nhận được. Cá nhân tôi rất phản đối và kiên quyết đưa ra khỏi ngành, với những giáo viên không đủ năng lực. Đối với các cơ sở để xảy ra tình trạng này phải bị đình chỉ, đóng cửa. Để khắc phục tình trạng này, Bộ trưởng cho biết, sẽ quy hoạch lại đội ngũ giáo viên, đào tạo bồi dưỡng thường xuyên và có chế độ hợp lý. Lương giáo viên mầm non thấp, chủ yếu hệ trung cấp, lương ra trường chỉ 2,4 triệu đồng/tháng, rất khó khăn. Bộ đã làm việc với Bộ Nội vụ đề nghị tăng chế độ đãi ngộ đối với giáo viên mầm non”.

Đẩy mạnh hướng nghiệp và tự chủ đại học:

Cuối phiên làm việc buổi sáng, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam trả lời, làm rõ thêm 05 vấn đề bức xúc, nổi cộm của ngành giáo dục, gồm: phổ cập mầm non và các vấn đề tiêu cực, nhất là bạo hành trong cơ sở mầm non; tình trạng 200.000 cử nhân thất nghiệp; công tác phân tích, định hướng cho ngành, nghề cho học sinh; chất lượng đào tạo, đặc biệt là ở bậc giáo dục đại học; vấn đề đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục.

Liên quan tới thực trạng 200.000 người có trình độ đại học bị thất nghiệp hoặc không tìm được việc làm phù hợp, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam cho rằng, cần thực hiện tốt công tác hướng nghiệp, đẩy mạnh hướng nghiệp ngay từ THCS. Đồng thời, nâng cao chất lượng đào tạo đại học, đẩy mạnh tự chủ, tăng cường kiểm định, xếp hạng đại học; thông qua phân tích số liệu tuyển sinh các năm để có định hướng cho học sinh về những ngành nghề có tương lai việc làm tốt hơn.

Xử lý tồn tại các dự án BOT:

Tiếp tục chương trình phiên chất vấn và trả lời chất vấn, chiều ngày 06/6/2018, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ thay mặt Chính phủ phát biểu làm rõ một số vấn đề và trực tiếp trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội.

Liên quan đến vấn đề dự án đầu tư theo hình thức hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (BOT) và xử lý tồn tại các dự án BOT được đại biểu Quốc hội quan tâm đề cập trong những ngày qua, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ cho rằng, huy động mọi nguồn lực xã hội đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, trong đó có đầu tư theo hình thức BOT là chủ trương rất cần thiết và đúng đắn, được thể hiện rõ trong Nghị quyết số 13 NQ/TƯ (khóa XI) và đạt được nhiều kết quả quan trọng, nhất là đối với kết cấu hạ tầng giao thông. Tuy nhiên, quá trình tổ chức thực hiện còn nhiều vướng mắc, yếu kém và sai phạm. Thời gian tới, Chính phủ chỉ đạo tiếp tục sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật liên quan (trong đó có Nghị định số 30/2015/NĐ-CP về đấu thầu, lựa chọn nhà đầu tư BOT); thực hiện nghiêm Nghị quyết số 437 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, sớm nghiên cứu, xây dựng, trình Quốc hội dự án Luật Đầu tư theo hình thức đối tác công tư. Đồng thời yêu cầu các cấp, các ngành công khai, minh bạch quá trình thực hiện dự án, nhất là việc tổ chức đấu thầu, lựa chọn nhà thầu.

Về xử lý tồn tại của các dự án BOT, Chính phủ chỉ đạo tăng cường thanh tra, kiểm tra xử lý nghiêm các vi phạm. Trên cơ sở kết quả kiểm toán, thanh tra, rà soát từng dự án BOT, khẩn trương quyết toán, điều chỉnh giảm phí BOT phù hợp, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.

Đặc khu ra đời không ảnh hưởng tới các “đầu tàu” kinh tế:

Trả lời câu hỏi đại biểu Nguyễn Anh Trí (Đoàn Hà Nội) liên quan tới mô hình đặc khu kinh tế, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ cho biết, trên thế giới việc ra đời đặc khu là để tạo ra nơi thử nghiệm thể chế, tạo ra cực tăng trưởng. Dự luật Đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt mà Quốc hội đang thảo luận dựa trên tính toán tổng thể lợi ích kinh tế, thu hút đầu tư, bảo đảm an ninh quốc phòng... Phó Thủ tướng khẳng định, việc có hay không đặc khu thì Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh vẫn là đầu tàu kinh tế cả nước; cùng với đó 07 khu kinh tế trọng điểm trên toàn quốc vẫn được quan tâm phát triển.

Liên quan đến tiêu chí tuyển chọn cán bộ, nhất là người đứng đầu đặc khu như thế nào, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ cho rằng là đặc khu là phải đặc biệt, việc chọn cán bộ cũng phải đặc biệt - vừa có đức vừa có tài, quy trình bảo đảm chặt chẽ theo hướng Bộ Nội vụ thẩm định, HĐND bầu và Thủ tướng phê chuẩn.

Năm 2021, sẽ điều chỉnh tuổi nghỉ hưu:

Trả lời câu hỏi của đại biểu Vũ Thị Lưu Mai (Đoàn Hà Nội) về việc xem xét tăng tuổi nghỉ hưu với người lao động, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ cho rằng, đây là vấn đề này nhạy cảm, đụng chạm đến hàng chục triệu người.

Theo Phó Thủ tướng, giải quyết vấn đề này cần có lộ trình chặt chẽ để không tạo sốc cho thị trường lao động. Việc điều chỉnh tuổi nghỉ hưu dựa vào nhiều yếu tố như: tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm; cơ cấu ngành nghề, có những ngành nghề cần chuyên môn sâu thì nên kéo dài tuổi nghỉ hưu; vấn đề già hoá dân số, tuổi thọ của người dân đang tăng trong khi đó 60 năm qua Việt Nam chưa tăng tuổi nghỉ hưu... “Nghị quyết Trung ương quyết định từ năm 2021 thực hiện điều chỉnh tuổi nghỉ hưu theo lộ trình thận trọng và phù hợp. Sau này, khi tiến hành sửa Luật Lao động Quốc hội sẽ quyết định”.

Nắm chắc vấn đề, trả lời thẳng thắn:

Phát biểu bế mạc phiên chất vấn và trả lời chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân khẳng định: các phiên chất vấn diễn ra dân chủ, sôi nổi, thẳng thắn. Việc đổi mới cách thức chất vấn “hỏi ngắn, đáp gọn” được đại biểu quốc hội và cử tri đánh giá cao. Tại các phiên chất vấn, có hơn 250 đại biểu đăng ký, tham gia chất vấn và tranh luận. Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành nghiên cứu tiếp thu đầy đủ, nghiêm túc ý kiến của đại biểu, ý kiến của cử tri và nhân dân, thực hiện các giải pháp có hiệu quả, đẩy nhanh tiến độ thực hiện và khắc phục những tồn tại, hạn chế được nêu đối với từng lĩnh vực để báo cáo Quốc hội tại các kỳ họp sau./.

(Theo Báo Hải Phòng điện tử)