Hải Phòng, ngày 24 tháng 10 năm 2021

Quốc hội thảo luận về chủ trương đầu tư các Chương trình mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững và chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025

Buổi sáng ngày 27/7/2021, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XV bước vào ngày làm việc thứ tám tại Nhà Quốc hội. Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ.

Theo sự điều hành của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội đã nghe Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ phát biểu nhân dịp kỷ niệm 74 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947 - 27/7/2021).

Sau đó, Quốc hội thảo luận ở hội trường về chủ trương đầu tư các Chương trình mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025.

Trong phiên thảo luận đã có 14 vị đại biểu Quốc hội phát biểu với đa số ý kiến thống nhất với nhiều nội dung trong Báo cáo của Chính phủ, Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Xã hội của Quốc hội. Bên cạnh đó, các đại biểu Quốc hội cũng tập trung cho ý kiến về kết quả, ý nghĩa, tên gọi, phạm vi, đối tượng, mục tiêu, chỉ tiêu của Chương trình; về sự trùng lặp với chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới; về các dự án thành phần, hiệu quả kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và phát triển bền vững, cơ chế quản lý, điều hành, nguồn lực của Chương trình; về cơ chế, giải pháp thực hiện Chương trình; dự thảo Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia...

Kết thúc nội dung thảo luận, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung thay mặt Chính phủ phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung trân trọng cảm ơn và ghi nhận những ý kiến đóng góp của các đại biểu Quốc hội và cử tri cả nước đối với chủ trương đầu tư các Chương trình mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025. Công tác Giảm nghèo bền vững là chủ trương lớn, quan trọng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Vừa qua, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự nỗ lực của toàn dân, công tác giảm nghèo của Việt Nam đã đạt được những thành tựu nổi bật. Chính sách pháp luật ngày càng hoàn thiện, ngân sách huy động từ các nguồn lực của xã hội ngày càng tăng, ý chí vươn lên của người dân được nâng lên. Các tấm gương và các điển hình thoát nghèo ngày càng nhiều.


Theo Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung, Việt Nam đã trải qua 06 lần điều chỉnh tiêu chí nghèo, từ tiêu chí về lương thực nhằm đảm bảo cho người dân có ăn, có mặc của quốc gia nghèo với 58,1% hộ nghèo vào năm 1993 cho đến xóa đói giảm nghèo, áp dụng giá cả, thu nhập, mức sống tối thiểu. Cho đến giai đoạn hiện nay là đang áp dụng chuẩn nghèo đa chiều mà Việt Nam là 1 trong số 30 quốc gia trên thế giới và là nước đầu tiên trong khu vực Châu Á áp dụng phương châm “Không để ai bị bỏ lại phía sau”. Việt Nam đi từ chỗ ngân sách Nhà nước phải đảm bảo hoàn toàn để triển khai giảm nghèo sang Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, dẫn dắt; người dân, hộ nghèo là chủ thể. Đây là những bước đi rất dài về thay đổi tư duy nhận thức, hành động trong công cuộc chống đói nghèo. Việt Nam đã sớm hoàn thành Mục tiêu Thiên niên kỷ của Liên Hợp Quốc được cộng đồng quốc tế đánh giá là điểm sáng về giảm nghèo trên thế giới. Giai đoạn từ năm 2021 - 2025, chúng ta đặt ra mục tiêu, yêu cầu cao hơn là giảm nghèo đa chiều nhưng thực chất và bền vững; giảm bình quân từ 1 - 1,5% trong năm. Bên cạnh đó là tiêu chí về thu nhập chuẩn nghèo nâng lên từ 700.000 đồng đến 1,5 triệu đồng/người/tháng ở khu vực nông thôn; 900.000 đồng lên đến 2 triệu đồng/người/tháng ở khu vực thành thị. Những điều này dẫn đến hộ nghèo và cận nghèo đầu kỳ sẽ tăng rất cao.

Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung cũng chỉ ra rằng, tiêu chí về thu nhập, tiêu chí thiếu hụt tăng cả về số lượng và chất lượng. Nhiều nội dung thiếu hụt đòi hỏi phải có nguồn lực lớn như tái định cư, xóa nhà tạm, chống suy dinh dưỡng cho trẻ em, hạn chế trẻ em thể trạng thấp còi. Vì vậy, giai đoạn từ năm 2021 - 2025 cần đầu tư thỏa đáng để mức sống tối thiểu của người dân tăng dần, gắn với mục tiêu phát triển bao trùm, bền vững và tăng khả năng tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản của người dân. Giai đoạn này, chúng ta phải chăm lo vừa giảm tỷ lệ nhưng đồng thời phải quan tâm hơn tới giảm nghèo một cách thực chất và bền vững. Giảm nghèo bao trùm có nghĩa là phải xóa bỏ đói nghèo cho tất cả mọi người ở mọi nơi, mọi thời điểm và mọi chiều thiếu hụt.

Về việc xử lý sự trùng lặp giữa các chương trình quốc gia, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung, cho rằng chương trình quốc gia về Giảm nghèo có đối tượng và địa bàn là hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo trên phạm vi toàn quốc. Trong đó, bao gồm các đối tượng nghèo mới phát sinh vì nhiều lý do khác nhau như: có cả đối tượng ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19, các đối tượng nghèo ở nông thôn và thành thị, địa bàn còn nhiều khó khăn trong khi phạm vi chương trình Nông thôn mới có địa bàn nông thôn, các huyện xã. Hai chương trình này trong giai đoạn 2016 - 2020 cho thực hiện song song, các nội dung  tương đối tách bạch. Còn chương trình phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi về cơ bản có thể hiểu là tách một phần đối tượng của địa bàn của chương trình Giảm nghèo hiện nay. Phạm vi tập trung cho các địa bàn thực sự đặc biệt khó khăn trong vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, cơ quan của Chính phủ sẽ chỉ đạo các chương trình, đề xuất ban hành tiêu chí xác định cụ thể đối tượng, địa bàn, nội dung hỗ trợ đầu tư, xây dựng báo cáo khả thi nhằm hạn chế cao nhất sự trùng lắp, giao thoa; đồng thời sẽ đề xuất các cơ chế lồng ghép, tích hợp các nguồn lực để đem lại hiệu quả cao nhất trong đầu tư.

Về tách các hộ nghèo không có khả năng thoát nghèo khỏi chương trình, Chính phủ xin ghi nhận và báo cáo thêm với Quốc hội. Qua thảo luận ở Tổ, có 150 ý kiến và có nhiều ý kiến đóng góp tại hội trường thảo luận về Chương trình mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ghi nhận và tiếp thu tối đa các ý kiến đóng góp một cách kỹ lưỡng, hoàn thiện chương trình để thực hiện. Chính phủ cũng trình Quốc hội ban hành Nghị quyết phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia để làm căn cứ cho Chính phủ xem xét chỉ đạo, xây dựng báo cáo nghiên cứu khả thi và chỉ đạo tổ chức thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.

Từ 09h50, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải, Quốc hội thảo luận về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025.

Trong phiên thảo luận đã có 17 vị đại biểu Quốc hội phát biểu và 01 vị đại biểu Quốc hội tranh luận.  Đa số ý kiến đại biểu Quốc hội thống nhất với sự cần thiết đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025; đồng thời các đại biểu cũng tán thành với nhiều nội dung trong Báo cáo của Chính phủ, Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội. Bên cạnh đó, các đại biểu cũng tập trung thảo luận, cho ý kiến về các vấn đề như: về sự phù hợp với Chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và quy hoạch có liên quan, phân chia thành các dự án thành phần; về mục tiêu tổng quát, mục tiêu cụ thể và 11 nội dung, 6 đề án chương trình trọng tâm của chương trình; về phạm vi chương trình và xử lý trùng lặp với các chương trình mục tiêu quốc gia khác; về cơ cấu nguồn vốn, khả năng huy động vốn; công tác điều hành, thực hiện Chương trình; về các mục tiêu cụ thể của Chương trình; về đề nghị sớm hoàn thiện thể chế pháp luật, đặc biệt là sớm sửa đổi Luật Đất đai để đẩy mạnh tích tụ ruộng đất, giải phóng nguồn lực đất đai, ứng dụng khoa học, công nghệ, thu hút đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, thúc đẩy kinh tế nông nghiệp; tiếp tục rà soát quy định về các tiêu chí nông thôn phù hợp thực tiễn; đẩy mạnh truyền thông về cơ sở hạ tầng thông tin cho các xã vùng sâu, vùng xa...

Kết thúc nội dung thảo luận, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan thay mặt Chính phủ phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan trân trọng cảm ơn và ghi nhận những ý kiến đóng góp của các đại biểu Quốc hội  đối với chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025.

Làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan cho biết, mục tiêu cuối cùng của Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới là giúp nông thôn trở thành một nơi đáng sống, đáng tìm đến, và quay về. Bộ trưởng Lê Minh Hoan lấy ví dụ trong đợt dịch covid-19 vừa rồi, có rất nhiều người dân thành thị đã di cư về nông thôn để tránh dịch. Trong giai đoạn 2021 - 2025, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan cho biết, việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới sẽ trên tinh thần phủ kín 63 tỉnh thành, không để trống bất kỳ một địa phương nào. Tuy nhiên, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ tiếp tục rà soát lại.

Trong điều kiện ngân sách nhà nước, kinh tế - xã hội đất nước khó khăn do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 ở thời điểm hiện tại, Bộ trưởng Lê Minh Hoan bày tỏ chia sẻ với các địa phương khi cơ cấu nguồn vốn huy động thực hiện Chương trình cho các địa phương giảm. Bộ trưởng cho biết, trong thời gian tới nếu tình hình nguồn thu ngân sách tốt hơn, Chính phủ sẽ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội để có những điều chỉnh phù hợp.

Liên quan đến các ý kiến xoay quanh làm sao giúp nông thôn mới phát triển bền vững trong giai đoạn tới, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan cho rằng, để nâng cao thu nhập và chất lượng sống của người dân nông thôn, ngoài việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng để người dân nông thôn tiếp cận được những tiện ích của đô thị, chúng ta cần quan tâm thích đáng đến những giá trị mới như: xây dựng bản sắc văn hóa nông thôn làm nên hồn cốt của nông thôn mới; bảo tồn không gian sống, môi trường nông thôn; nâng cao năng lực cộng đồng thông qua tiếp cận tri thức, giao lưu hợp tác nông thôn; bình đẳng giới ở nông thôn; giúp người dân nông thôn có khả năng chủ động kết nối với các doanh nghiệp, chuyên gia trên các sản phẩm nông nghiệp của mình... đồng thời gắn cơ cấu nền nông nghiệp với chương trình nông thôn mới.

Bộ trưởng Lê Minh Hoan cho biết, thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ có một chương trình tập huấn riêng cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo xã để tiếp cận được những giá trị mới này của Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025. Bởi chính đội ngũ lãnh đạo xã mới quyết định sự thành công của Chương trình. Cán bộ huyện, cán bộ tỉnh chỉ xuống rồi về, chỉ có cán bộ xã là người gần gũi, thường xuyên tiếp cận với bà con nông dân để thấu hiểu, chia sẻ, tìm ra những điểm nghẽn, điểm khó trong sản xuất, kinh doanh, kết nối thị trường để có thể giúp thay đổi những tập quán của bà con./.

HN