Giám sát tình hình quản lý, vận hành các chợ trên địa bàn một số xã, phường phía tây thành phố

Qua khảo sát thực tế và báo cáo của các xã, phường, các chợ tại các địa phương đang vận hành theo 2 mô hình chính: do địa phương quản lý vận hành hoặc do doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư, xây dựng và khai thác. Cụ thể, xã Trường Tân có 03 chợ hạng 3, trong đó 02 chợ đang hoạt động dưới sự quản lý, vận hành UBND xã. Xã Gia Phúc có 03 chợ hạng 3 hoạt động ổn định, trong đó có 02 chợ do UBND xã quản lý, 01 chợ giao cho Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Hồng Hưng vận hành, khai thác. Phường Lê Thanh Nghị trong đó có 02 chợ cấp 1 do doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư xây dựng và quản lý và 02 chợ cấp 3 do UBND phường quản lý.  Phường Thạch Khôi có 04 chợ đang hoạt động, gồm 03 chợ cấp 3, 01 chợ cấp 2, trong đó UBND phường quản lý 01 chợ, còn lại do doanh nghiệp và giao khoán cá nhân quản lý, vận hành.

Việc quản lý chợ theo cả 2 mô hình đều cho thấy những ưu, nhược điểm riêng. Trong đó, việc quản lý, vận hành chợ theo mô hình công ty cổ phẩn, hợp tác xã cho thấy hiệu quả, chuyên nghiệp do áp lực cạnh tranh và lợi nhuận. Mô hình này tập trung và phát huy vai trò cua các các hộ tiểu thương, người bán hàng, thúc đẩy sự tham gia của người lao động vào quản lý chợ, huy động được vốn đầu tư từ các nhà đầu tư. Tuy nhiên, mô hình này có thể làm tăng chi phí cho người bán.

Đối với mô hình chợ do địa phương quản lý, vận hành phù hợp với các chợ truyền thống, chợ dân sinh và chợ có quy mô nhỏ ở nông thôn. Mô hình quản lý này đảm bảo tính ổn định, quyền lợi cho người kinh doanh và người tiêu dùng được bảo vệ. Tuy nhiên, việc duy tu, nâng cấp cơ sở vật chất chợ gặp nhiều khó khăn, lợi nhuận thấp, hoạt động kém hiệu quả và năng lực của Ban quản lý chợ còn hạn chế.

Chính quyền các địa phương đang xem xét chủ trương chuyển đổi một số chợ từ loại hình quản lý từ nhà nước quản lý sang loại hình cho doanh nghiệp, hợp tác xã thuê quyền khai thác tài sản kết cấu hạ tầng chợ hoặc chuyển nhượng có thời hạn quyền khai thác tài sản kết cấu hạ tầng chợ.

Phát biểu kết luận buổi giám sát, Trưởng đoàn giám sát Nguyễn Trọng Tuệ đánh giá công tác quản lý và vận hành chợ tại các địa phương đang đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Đoàn giám sát đề nghị chính quyền các địa phương tiếp tục triển khai thực hiện Nghị định số 60/2024/NĐ-CP của Chính phủ về phát triển và quản lý chợ: công bố phân hạng chợ, xây dựng phương án dịch vụ, kế hoạch phát triển chợ, xây dựng phương án chuyển đổi mô hình quản lý đối với từng chợ. Trong đó thực hiện chuyển đổi mô hình doanh nghiệp, hợp tác xã quản lý cần tuân thủ các quy định của pháp luật về đấu thầu, đấu giá. Phát huy vai trò của MTTQVN và các đoàn thể trong vận động tiểu thương vào kinh doanh tại các chợ mới được đầu tư xây dựng, phấn đấu lấp đầy diện tích còn trống, tránh lãng phí...

Đoàn giám sát cũng đề nghị Sở Công Thương phối hợp với các địa phương rà soát quy hoạch phát triển mạng lưới chợ, xem xét bố trí các vị trí quy hoạch hợp lý, tránh xung đột giao thông, đảm bảo mĩ quan và vệ sinh môi trường. Phối hợp với Sở Xây dựng để lồng ghép quy hoạch mạng lưới chợ vào quy hoạch chung của thành phố... Các vấn đề khó khăn, vướng mắc từ thực tế quản lý, vận hành chợ và đề xuất của các xã, phường sẽ được đoàn giám sát tiếp thu, tổng hợp vào báo cáo trình HĐND thành phố xem xét tại kỳ họp HĐND thành phố cuối năm./.