Đề nghị tăng tối thiểu 30% tỷ lệ ngân sách chi cho môi trường so với hiện tại

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng đã chỉ ra 3 hạn chế trong thực tiễn công tác bảo vệ môi trường và đề xuất giải pháp.

Theo đại biểu, các quy định liên quan nguồn lực tài chính, các quỹ bảo vệ môi trường chưa phát huy hiệu quả. Hiện nay, cả nước đã có quỹ bảo vệ môi trường trung ương và địa phương nhưng hiệu quả hoạt động còn hạn chế, phần lớn các quỹ có vốn điều lệ nhỏ, chỉ khoảng vài chục tỷ đồng. Nguồn thu chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước trong khi khả năng huy động từ doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân quốc tế còn rất thấp.

Nhiều quỹ địa phương chưa thực hiện đúng chức năng hỗ trợ đầu tư, cho vay ưu đãi, tài trợ các dự án xử lý ô nhiễm hay cải tạo làng nghề.

"Nguyên nhân sâu xa do thiếu khung pháp lý thống nhất về mô hình tổ chức, cơ chế tài chính và phương thức hoạt động. Hiện Chính phủ chưa ban hành nghị định thay thế về quy định hoạt động của Quỹ bảo vệ môi trường đã ban hành hơn 10 năm và không còn phù hợp", đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga phân tích.

Trước thực trạng đó, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga kiến nghị ban hành nghị định mới theo hướng thống nhất cơ chế vận hành các quỹ cấp tỉnh, cho phép quỹ tiếp nhận tài trợ, phát hành trái phiếu xanh, hợp tác với khu vực tư nhân trong bảo vệ môi trường.

Cùng với đó, mở rộng thẩm quyền cho quỹ được vay ưu đãi, bảo lãnh tín dụng hoặc đầu tư đồng tài trợ với các dự án được bảo vệ môi trường có khả năng hoàn vốn.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đã chỉ ra hạn chế thứ hai là hình thức đầu tư PPP trong lĩnh vực môi trường chưa đi vào thực chất. Hiện nay chưa có thông tư hướng dẫn cụ thể, thiếu quy định rõ về tiêu chí lựa chọn, chia sẻ rủi ro, cơ chế thanh toán, giám sát hiệu quả môi trường nên phần lớn các dự án PPP môi trường vẫn ở mức đề xuất hoặc khả thi, chưa đủ sức thu hút.

Đại biểu đề nghị ban hành thông tư hướng dẫn, quy định rõ các nội dung trên, thực hiện thí điểm PPP môi trường tại một số địa phương.

Về tỷ lệ chi ngân sách cho môi trường, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đánh giá hiện rất thấp và đề nghị tăng ít nhất 30%.

"Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tỷ lệ chi ngân sách Trung ương cho sự nghiệp bảo vệ môi trường trong 3 năm qua chỉ khoảng 0,084 đến 0,096%, chưa đạt 1/10 của 1% tổng chi ngân sách quốc gia. Ở các địa phương, tỷ lệ này dao động từ 0,91 đến 1,3% tuỳ từng tỉnh, thành. Con số cho thấy mức chi quá thấp trong khi chúng ta đang đối mặt với những ô nhiễm rác thải sinh hoạt, công nghiệp, làng nghề, biến đổi khí hậu", đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho biết.

Do đó, đại biểu đề nghị nâng tỷ lệ chi ngân sách cho môi trường tăng tối thiểu 30% so với hiện tại vì bảo vệ môi trường không phải là cái giá phải trả cho phát triển, mà là điều kiện tiên quyết của phát triển bền vững và chất lượng đời sống nhân dân.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nhấn mạnh: "Nếu chúng ta không đầu tư mạnh mẽ hơn ngay từ bây giờ, chi phí đầu tư khắc phục hậu quả trong tương lai sẽ gấp hàng chục lần chi phí phòng ngừa hiện nay. Đây không chỉ là đề xuất kỹ thuật mà là cam kết chính trị mạnh mẽ của nhà nước với nhân dân, với thế hệ tương lai"./.

(Theo Báo Hải Phòng điện tử)