Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng khảo sát tại Tòa án nhân dân thành phố về tình hình tổ chức, hoạt động sau sắp xếp bộ máy và thực hiện vận hành chính quyền địa phương 2 cấp

Theo báo cáo, sau khi thực hiện hợp nhất, hệ thống Tòa án nhân dân 2 cấp của thành phố được tổ chức theo mô hình gồm Tòa án nhân dân thành phố và 13 Tòa án nhân dân khu vực, với tổng số 464 cán bộ, công chức và 522 Hội thẩm nhân dân. Công tác kiện toàn tổ chức bộ máy, bổ nhiệm, bố trí cán bộ lãnh đạo, quản lý được thực hiện kịp thời, bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức mới, không làm gián đoạn hoạt động chuyên môn. Sau một năm triển khai mô hình mới cho thấy tổ chức đã cơ bản ổn định, chức năng, nhiệm vụ giữa các đơn vị được phân định rõ ràng, công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành được thực hiện thống nhất, thông suốt. Công tác cải cách hành chính tư pháp và chuyển đổi số được triển khai đồng bộ. Các Tòa án đã thành lập bộ phận hành chính tư pháp liên thông, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục cho người dân; tăng cường tổ chức họp trực tuyến, sử dụng văn bản điện tử, chữ ký số; đẩy mạnh làm sạch dữ liệu, khai thác phần mềm quản lý án và trợ lý ảo phục vụ công tác chuyên môn, từng bước xây dựng nền tảng Tòa án điện tử.

Đối với công tác quản lý, sử dụng tài sản công, sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, Tòa án nhân dân thành phố đã rà soát, bố trí lại hệ thống trụ sở, cơ sở nhà đất và trang thiết bị theo hướng tập trung nguồn lực cho các Tòa án khu vực. Hiện đơn vị đang quản lý 34 trụ sở làm việc và 01 khu đất; trong đó sử dụng 21 trụ sở phục vụ hoạt động chuyên môn, đồng thời thực hiện quản lý, đề xuất xử lý 15 cơ sở nhà đất dôi dư theo đúng quy định. Việc tiếp nhận, bàn giao các cơ sở phục vụ hoạt động của các Tòa án khu vực được triển khai khẩn trương, góp phần bảo đảm hoạt động liên tục của hệ thống sau sắp xếp.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Tòa án nhân dân cũng báo cáo rõ một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình vận hành mô hình mới. Phạm vi quản lý mở rộng, số lượng vụ việc tăng nhanh trong khi biên chế chưa được bổ sung tương xứng, tạo áp lực lớn đối với đội ngũ cán bộ, công chức. Cơ sở vật chất của nhiều đơn vị còn xuống cấp; chỉ có 6/13 trụ sở Tòa án nhân dân khu vực cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, nhiều phòng xét xử, kho lưu trữ hồ sơ và hạ tầng công nghệ thông tin chưa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, tổ chức phiên tòa trực tuyến. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan còn chưa đồng bộ; một số phần mềm chuyên ngành phát sinh lỗi kỹ thuật, ảnh hưởng đến hiệu quả giải quyết công việc; tỷ lệ giải quyết một số án còn thấp như án hành chính đạt tỷ lệ mới đạt 51,5%; án phá sản đạt tỷ lệ 45%...

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động, Tòa án nhân dân thành phố kiến nghị Quốc hội và các cơ quan Trung ương tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về tổ chức và hoạt động của Tòa án theo mô hình 3 cấp; quan tâm bố trí nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung và hoàn thiện các quy định về phân cấp, phân quyền. Đồng thời, đề nghị Tòa án nhân dân tối cao tiếp tục hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đẩy mạnh chuyển đổi số. Đối với thành phố Hải Phòng, kiến nghị tiếp tục quan tâm hỗ trợ đầu tư nâng cấp trụ sở, trang thiết bị, nghiên cứu cơ chế đặc thù đối với cán bộ công tác tại các Tòa án khu vực có địa bàn rộng, khối lượng công việc lớn; đồng thời tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành, chính quyền địa phương trong công tác cung cấp thông tin, chia sẻ dữ liệu và thực hiện các thủ tục tố tụng, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống Tòa án trong giai đoạn mới.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Trưởng Đoàn giám sát ghi nhận và đánh giá cao những kết quả Tòa án nhân dân thành phố đạt được sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Mặc dù còn nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin và khối lượng công việc tăng cao, song ngành Tòa án đã chủ động ổn định tổ chức, bảo đảm hoạt động xét xử liên tục, giữ vững chất lượng giải quyết các vụ việc, góp phần bảo đảm kỷ cương pháp luật và phục vụ yêu cầu phát triển của thành phố. Trưởng đoàn đề nghị Tòa án nhân dân thành phố tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, đổi mới, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ; đẩy mạnh cải cách hành chính tư pháp, chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản công và chất lượng công tác xét xử. Tiếp tục rà soát những khó khăn, bất cập trong quá trình thực hiện mô hình mới, chủ động đề xuất các giải pháp, kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách để đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới.

Đối với các kiến nghị của Tòa án nhân dân thành phố, Trưởng Đoàn giám sát cho biết Đoàn ĐBQH thành phố sẽ tiếp thu đầy đủ, tổng hợp, chuyển đến Quốc hội và các cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết; đồng thời đề nghị thành phố tiếp tục quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, tạo điều kiện để ngành Tòa án hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; đề nghị Tòa án thành phố tiếp thu ý kiến của Đoàn khảo sát để bổ sung thêm số liệu, nội dung cụ thể, hoàn thiện lại báo cáo gửi Đoàn ĐBQH Hải Phòng tổng hợp./.