Lá phiếu cử tri - nơi Nhân dân trao gửi quyền lực và niềm tin

Gửi gắm niềm tin vào bộ máy chính quyền mới

Hiến pháp năm 2013 khẳng định: “Tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân”. Trong đời sống chính trị của đất nước, bầu cử chính là phương thức quan trọng nhất để Nhân dân thực hiện quyền lực ấy. Thông qua lá phiếu của mình, cử tri lựa chọn những người đại diện tham gia vào các cơ quan quyền lực nhà nước, trực tiếp quyết định những vấn đề hệ trọng của quốc gia và địa phương.

Trao đổi tại Tọa đàm “Lá phiếu cử tri - sức mạnh kiến tạo trong kỷ nguyên mới”, các đại biểu và chuyên gia đều thống nhất nhận định, lá phiếu của cử tri tuy giản dị về hình thức nhưng hàm chứa quyền lực chính trị của Nhân dân, là nơi kết tinh ý chí, niềm tin và trách nhiệm của mỗi công dân đối với vận mệnh quốc gia. Mỗi lá phiếu không chỉ là sự lựa chọn người đại diện mà còn là sự trao gửi quyền lực và niềm tin của Nhân dân đối với bộ máy nhà nước.

Theo Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Công tác đại biểu Trần Văn Lâm, chế độ bầu cử có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hiện thực hóa nguyên tắc hiến định “tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân”. Thông qua bầu cử, quyền lực của Nhân dân được chuyển hóa thành quyền lực nhà nước, tạo cơ sở cho tính chính danh của bộ máy quyền lực.

Đồng quan điểm, TS. Trần Văn, ĐBQH các khóa XII, XIII cho rằng, bầu cử ĐBQH không chỉ khẳng định chủ quyền của Nhân dân mà còn là cơ chế để kiểm soát quyền lực nhà nước. Với nguyên tắc bầu cử phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín, Nhân dân vừa có thể trao quyền cho người đại diện, đồng thời có thể giám sát và bãi nhiệm những đại biểu không còn xứng đáng với sự tín nhiệm của cử tri.

Ở góc độ nghiên cứu lý luận và thực tiễn, GS.TSKH Phan Xuân Sơn cho rằng, bầu cử là yếu tố quan trọng bảo đảm tính chính danh của Nhà nước. Trước hết là tính đại diện, khi các đại biểu được bầu ra thay mặt cho các tầng lớp Nhân dân trong xã hội. Thứ hai là tính hợp pháp, khi toàn bộ quá trình bầu cử được tổ chức theo quy định của pháp luật, bảo đảm dân chủ, công khai và minh bạch. Bên cạnh đó là tính hợp lý trong cơ chế giới thiệu và lựa chọn ứng cử viên thông qua các tổ chức chính trị - xã hội.

Thực tiễn cho thấy, chất lượng của các cơ quan dân cử bắt đầu từ mỗi lá phiếu, từ sự lựa chọn sáng suốt của mỗi cử tri. Khi cử tri cân nhắc thận trọng và lựa chọn những người thực sự có năng lực, bản lĩnh và trách nhiệm, các cơ quan dân cử sẽ có điều kiện phát huy tốt vai trò của mình trong hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.

Chất lượng của cuộc bầu cử quyết định chất lượng đại biểu

Theo PGS.TS Nguyễn Chu Hồi, ĐBQH khóa XV, Quốc hội có ba chức năng quan trọng là lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Để thực hiện tốt các chức năng này, yếu tố then chốt chính là chất lượng của đại biểu Quốc hội. Ông cho rằng, chất lượng của cuộc bầu cử sẽ quyết định chất lượng đại biểu. Và chất lượng đại biểu sẽ quyết định chất lượng của hệ thống pháp luật cũng như các chính sách trong tương lai.

Khi Quốc hội có những đại biểu đủ năng lực, bản lĩnh và trách nhiệm, các quyết sách được ban hành sẽ sát thực tiễn, có tính khả thi và phục vụ hiệu quả cho sự phát triển của đất nước. Không chỉ dừng lại ở chức năng lập pháp, Quốc hội còn thực hiện giám sát tối cao đối với hoạt động của bộ máy nhà nước. Vì vậy, việc lựa chọn những đại biểu có năng lực, tâm huyết và trách nhiệm với cử tri có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả hoạt động của cả hệ thống chính trị.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu mạnh mẽ về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản trị quốc gia, vai trò của các cơ quan dân cử và đại biểu dân cử ngày càng trở nên quan trọng. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc mỗi lá phiếu của cử tri mang ý nghĩa lớn hơn đối với tương lai phát triển của đất nước. Các đại biểu cho rằng khi lựa chọn người đại diện, cử tri không chỉ xem xét các tiêu chuẩn chung theo quy định của pháp luật mà còn cần quan tâm tới năng lực hoạch định chính sách, bản lĩnh chính trị, khả năng cập nhật tri thức mới và sự gắn bó với đời sống thực tiễn của cử tri.

Một nội dung được nhiều đại biểu quan tâm tại tọa đàm là vai trò của thế hệ trẻ trong đời sống chính trị và trong xây dựng văn hóa bầu cử. Theo TS Trần Khắc Thạc, Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Thủy lợi, môi trường giáo dục đại học không chỉ trang bị kiến thức chuyên môn mà còn góp phần bồi dưỡng ý thức công dân và hiểu biết pháp luật cho sinh viên. Việc nâng cao nhận thức của sinh viên về quyền bầu cử, quyền và nghĩa vụ công dân sẽ giúp thế hệ trẻ hiểu rõ hơn trách nhiệm của mình trong việc lựa chọn người đại diện.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều yêu cầu cao hơn về năng lực quản trị và hoạch định chính sách, chất lượng của các cơ quan dân cử ngày càng phụ thuộc vào sự lựa chọn của cử tri. Mỗi lá phiếu không chỉ thể hiện quyền công dân mà còn là sự trao gửi trách nhiệm chính trị đối với tương lai đất nước. Khi cử tri lựa chọn sáng suốt những người đại diện xứng đáng, Quốc hội và HĐND các cấp sẽ có điều kiện phát huy tốt vai trò lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng của quốc gia./.

(Theo Báo Đại biểu Nhân dân điện tử)