Từ ngày 01/7/2025, mô
hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức đi vào hoạt động, Hội đồng nhân
dân (HĐND) TP Hải Phòng đã thể hiện vai trò trung tâm trong việc định hướng,
quyết nghị chính sách phát triển từng lĩnh vực phù hợp với đặc điểm đô thị cảng
biển, giám sát và ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đảm bảo mô hình
chính quyền địa phương 2 cấp vận hành thống nhất, hiệu quả.
Những đổi mới ở cơ quan
quyền lực Nhà nước tại địa phương
Phó Bí thư Thành uỷ, Chủ
tịch HĐND thành phố Hải Phòng Lê Văn Hiệu chia sẻ, trong giai đoạn
triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, HĐND thành phố Hải Phòng đã
thông qua nhiều Nghị quyết có tính đột phá, tạo nền tảng cho sự phát triển
nhanh, bền vững của một thành phố Cảng năng động, đổi mới sáng tạo, dám nghĩ,
dám làm...
Từ trước khi sáp
nhập Hải Phòng và Hải Dương, HĐND thành phố Hải Phòng đã thường xuyên
đổi mới mô hình tiếp xúc cử tri theo chủ đề, chuyên đề lớn, lấy ý kiến rộng rãi
cử tri nguyên lãnh đạo thành phố, cử tri là những chuyên gia, nhà khoa học
đối với các chủ trương phát triển kinh tế - xã hội (KT - XH) trước mỗi kỳ họp
HĐND.
Trong khi đó, HĐND tỉnh
Hải Dương (cũ) lại có những đổi mới trong tiếp xúc cử tri bằng hình thức “hội
thảo” gắn với hoạt động chất vấn, trả lời chất vấn của đại biểu HĐND về phát
triển KT - XH nhằm tạo sự đồng thuận rộng rãi trong các tầng lớp cử
tri khi xây dựng các nghị quyết “xương sống” về các chính sách đặc thù, có tính
nổi trội như xây dựng nhà ở xã hội, hỗ trợ người có công với cách mạng, phát
triển nông thôn mới, bồi thường giải phóng mặt bằng, điều chỉnh hệ số giá đất,
thu hút đầu tư...
Những cách làm mới, dân
chủ của HĐND các cấp không chỉ nâng cao chất lượng hoạt động cơ quan quyền lực
nhà nước tại địa phương, mà các chính sách, nghị quyết đã tạo
nhiều thuận lợi, thu hút các nhà đầu tư quyết định rót vốn về địa
phương, góp phần thúc đẩy phát triển KT - XH, đưa Hải Phòng trở
thành địa phương 10 năm liên tiếp có mức tăng trưởng GRDP trên 10%/năm.
Kỳ họp thứ 30 HĐND thành phố Hải Phòng khóa XVI
Bên cạnh đó, các kỳ
họp chuyên đề cũng là thế mạnh trong hoạt động “lập pháp” của cấp chính quyền địa
phương tại Hải Phòng. Nhiệm kỳ 2021- 2026, HĐND thành phố Hải Phòng đã tổ
chức 16 kỳ họp chuyên đề trong tổng số 24 kỳ họp HĐND; HĐND tỉnh Hải
Dương (cũ) đã tổ chức 21 kỳ họp chuyên đề trong tổng số 29 kỳ họp
HĐND.
Nội dung các kỳ họp
chuyên đề để ban hành các nghị quyết, quyết định các chính sách nhằm kịp thời
tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ
chế chính sách, qua đó đáp ứng được nguyện vọng chính đáng của cử tri, của
doanh nghiệp, hỗ trợ công tác chỉ đạo điều hành của chính quyền địa
phương. Các kỳ họp chuyên đề đều được chuẩn bị kỹ nội dung, họp nhanh gọn, hiệu
quả, dân chủ, được cử tri và Nhân dân đồng tình, ghi nhận
và đánh giá cao...
Kịp thời ban hành các
nghị quyết, đáp ứng nhu cầu cấp thiết phát triển KT - XH tại địa phương
Theo Nghị quyết về
sắp xếp tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hai cấp, từ 01/7, thành phố Hải
Phòng được tổ chức chính quyền 2 cấp với 114 xã, phường và đặc khu.
Để ổn định bộ máy chính
quyền địa phương, trước khi sáp nhập, thường trực HĐND thành phố Hải Phòng và
thường trực HĐND tỉnh Hải Dương đã có nhiều buổi thảo luận nhằm điều chỉnh, bổ
sung, xây dựng các chính sách trong tình hình mới như tổ chức bộ máy; hướng dẫn
HĐND các xã, phường, quận, huyện, thị xã, thành phố trước khi sáp nhập đẩy mạnh
công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến về hoạt động chính quyền địa phương
2 cấp nhằm khơi dậy tinh thần yêu nước, khát vọng cống hiến, ý chí, quyết tâm
trong đội ngũ cán bộ, công chức, củng cố niềm tin, tạo sự đồng thuận trong các
tầng lớp cử tri.
Đặc biệt, ngay trong
ngày 01/7/2025, 113/114 xã, phường, đặc khu (trừ đặc khu Bạch Long Vĩ được
UBND thành phố Hải Phòng ra Quyết định thành lập UBND và tổ chức bộ máy
chính quyền) đã tổ chức Kỳ họp thứ nhất HĐND nhiệm kỳ 2021 - 2026 để Quyết
định thành lập tổ chức bộ máy, nhân sự cấp xã theo quy định.
HĐND thành phố Hải
Phòng đã có hướng dẫn kịp thời, tập huấn kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ
cho HĐND xã, phường, đặc khu vận hành hoạt động theo bộ máy chính quyền địa
phương 2 cấp. HĐND xã, phường, đặc khu đã phát huy tinh thần đoàn kết, dân chủ,
linh hoạt, sáng tạo, phối hợp cùng cấp chính quyền địa phương tổ chức thành
công Đại hội Đảng bộ cấp cơ sở sở, góp phần cùng thành phố tổ chức thành công Đại
hội Đại biểu Đảng bộ thành phố Hải Phòng lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025 - 2030.
HĐND xã, phường, đặc
khu đã kịp thời rà soát hệ thống văn bản về phân cấp, phân quyền, phân định
hành lang pháp lý về thẩm quyền của cấp xã, cấp thành phố một cách cụ thể, giúp
tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, nâng cao tính chủ động của
chính quyền cơ sở.
Chủ tịch HĐND thành phố Hải Phòng Lê Văn Hiệu làm việc với các phường, xã
về một số vấn đề khó khăn khi triển khai mô hình chính quyền 2 cấp
Việc sắp xếp
các đơn vị hành chính, tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp trong
thời gian rút ngắn, với khối lượng công việc lớn, với tinh thần “vừa
chạy vừa xếp hàng”, mô hình chính quyền 2 cấp mới, khối lượng, thẩm quyền công
việc cấp xã, phường, đặc khu tăng gấp nhiều lần so với trước.
Một số quy định về nội
dung tài chính - ngân sách, đầu tư cấp xã chưa có đầy đủ, kịp thời gây lúng
túng, có thể ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các nhiệm vụ thu, chi ngân sách cấp
xã đã khiến HĐND cấp xã, phường, đặc khu tăng cường hoạt động chỉ đạo điều hành
theo hướng tăng cường kiểm tra, giám sát, đôn đốc để kịp thời tháo gỡ khó khăn,
vướng mắc trong quá trình triển khai nhiệm vụ cho chính quyền cùng cấp.
Đặc biệt, trong
các ngày 24, 25/7/2025, với tinh thần thường xuyên lắng nghe, đồng hành, kịp thời
hỗ trợ giải quyết khó khăn, HĐND thành phố Hải Phòng đã tổ chức Kỳ họp thứ
29, kỳ họp thường lệ đầu tiên của HĐND thành phố Hải Phòng sau hợp nhất để kịp
thời thông qua 17 nghị quyết quan trọng nhằm giải quyết những vấn đề cấp thiết
trong thực tiễn.
Tiếp đó, tháng
10 vừa qua, HĐND thành phố Hải Phòng đã tổ chức kỳ họp thứ 30, kỳ
họp chuyên đề đầu tiên sau hợp nhất để quyết định các vấn đề phân cấp, phân quyền,
phân định rõ thẩm thầm quyền giữa các cấp, bảo đảm cấp xã được giao đủ thẩm quyền
để giải quyết kịp thời, hiệu quả công việc gắn với người dân, doanh
nghiệp; Xây dựng cơ chế tài chính ở cấp xã bảo đảm đồng bộ với mô hình
chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm nguồn lực cho địa phương hoạt động hiệu
quả; xây dựng quy định về phân cấp nguồn thu, tỷ lệ điều tiết giữa các cấp ngân
sách, tỷ lệ phân chia tiền sử dụng đất giữa ngân sách thành phố và cấp xã; phân
cấp quản lý Dự án cho phù hợp với năng lực quản lý cấp xã...
Việc HĐND thành phố Hải
Phòng kịp thời phát huy tinh thần đoàn kết, thống nhất, xây dựng thành công các
nghị quyết về phát triển KT - XH trong tình hình mới đã góp phần tạo cơ sở, động
lực để kinh tế Hải Phòng 9 tháng đầu năm duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP tăng
11,59%, giản ngân vốn đầu tư công hết tháng 9 đạt 68%, cao hơn 20% so với kế hoạch
của Chính phủ. Đặc biệt, hết tháng 10, tổng thu ngân sách của thành phố Hải
Phòng đạt hơn 162.875 tỷ đồng, bằng 110,5% dự toán Trung ương giao thu ngân
sách cả năm 2025...
Xây dựng Hải Phòng phù
hợp với đặc thù đô thị cảng biển, đi đầu trong xây dựng CNXH
Chủ tịch HĐND thành phố
Hải Phòng Lê Văn Hiệu nhấn mạnh, từ nay đến hết nhiệm kỳ, HĐND thành
phố Hải Phòng sẽ tiếp tục cầu thị, lắng nghe, đúc rút các bài học kinh nghiệm,
phát huy kết quả đã đạt được trong phát huy dân chủ, đổi mới sáng tạo để tiếp tục
thực hiện tốt vai trò, trách nhiệm của người đại biểu nhân dân.
Đoàn giám sát của HĐND thành phố Hải Phòng giám sát chuyên đề về việc thực hiện các quy định pháp luật
trong quản lý nhà nước đối với công tác tiêu thoát nước trên địa bàn thành phố
Trong đó, HĐND thành phố
Hải Phòng sẽ chú trọng vào căn cứ chức năng, nhiệm vụ của mình thường
xuyên lắng nghe, giải quyết các ý kiến, kiến nghị của cử tri; Tổ chức
giám sát có hiệu quả các chương trình hành động của thành phố Hải Phòng, đồng
hành cùng UBND thành phố Hải Phòng để lan toả các chủ trương của Đảng từ thành
phố đến cơ sở, đến cử tri tại từng địa phương trên địa thành phố. HĐND
thành phố Hải Phòng cũng phát huy dân chủ trong thảo luận, đề cao tính đồng thuận,
khoa học sát với thực tiễn nhằm nâng cao chất lượng các Kỳ họp thường lệ, Kỳ
họp chuyên đề để xây dựng, thể chế hoá Nghị quyết số 226/2025/QH15 của Quốc hội
về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng với
các chính sách ưu việt, đặc thù như quản lý đầu tư, tài chính, ngân sách, quy
hoạch, đô thị, tài nguyên, môi trường...
Hải Phòng đang tập trung
triển khai Khu thương mại tự do; chủ trương đầu tư đối với dự án xây dựng
bến cảng, khu bến cảng có quy mô vốn từ 2.300 tỷ đồng trở lên; quy định về thưởng
vượt thu từ hoạt động xuất nhập khẩu để đầu tư kết cấu hạ tầng; thí điểm chính
sách thu hồi đất so với Luật Đất đai hiện hành cho các Dự án, bao gồm đất
xen kẹt, đất khu công nghiệp, khu thương mại tự do; ưu đãi thuế cho các hoạt động
đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo; ưu đãi thu
nhập như giảm 50% thuế thu nhập cá nhân trong 10 năm cho chuyên gia, nhà khoa học,
người có tài năng đặc biệt làm việc tại Khu thương mại tự do Hải
Phòng; thu hút nhân lực chất lượng cao như miễn thị thực và cấp thẻ tạm trú 10
năm cho người nước ngoài là chuyên gia, nhà khoa học, và thân nhân của họ làm
việc tại khu thương mại tự do...
Hải Phòng đang có
nhiều những ưu đãi về chính sách vượt trội, chính vì vậy, thành phố sẽ kịp
thời tháo gỡ những khó khăn, điểm nghẽn về thể chế, chính
sách đặc thù nhằm hiện thực hoá mục tiêu của Đảng bộ thành phố Hải Phòng
đã đề ra, đưa Hải Phòng trở thành thành phố cảng hiện đại, văn minh,
đi đầu trong xây dựng chủ nghĩa xã hội. (còn nữa)
(Theo
Báo điện tử Pháp luật Việt Nam)