Nghị quyết thông qua tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI góp phần tháo gỡ vướng mắc cho những dự an tồn đọng, kéo dài

Thực tế cho thấy nhiều dự án, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản và hạ tầng bị chậm trễ, không ít dự án nghìn tỷ “đắp chiếu”. Nhiều kỳ họp Quốc hội, các đại biểu cũng rất “sốt ruột” và lên tiếng về thực trạng này, bởi dự án tồn đọng, chậm đưa vào sử dụng gây nên sự lãng phí nguồn lực rất lớn, ảnh hưởng môi trường đầu tư. Đây cũng chính là một trong những rào cản rất lớn đối với phát triển kinh tế - xã hội. Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do vướng mắc về quy định pháp luật.

Nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự tồn đọng, kéo dài, Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội quy định về xử lý dự án đã được cấp giấy chứng nhận không đúng quy định. Theo đó, đối với dự án đã được cấp giấy chứng nhận không đúng quy định thì UBND cấp tỉnh rà soát các quy hoạch theo quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn bảo đảm tính độc lập, khách quan, minh bạch. Sau khi rà soát, đối với trường hợp dự án phù hợp với quy hoạch có chức năng sử dụng đất để xây dựng nhà ở, thì UBND cấp tỉnh xác định tiền sử dụng đất, tiền thuê đất của dự án theo chính sách và giá đất tại thời điểm được Nhà nước điều chỉnh giấy chứng nhận không đúng quy định sang mục đích là đất ở để xác định số tiền cần phải thu từ phần chênh lệch tiền sử dụng đất, tiền thuê đất tại thời điểm điều chỉnh giấy chứng nhận được cấp theo quy định tại Nghị quyết này. Nhà đầu tư, chủ đầu tư thực hiện dự án hoàn thành nghĩa vụ tài chính với cơ quan nhà nước và bảo đảm năng lực tiếp tục triển khai dự án theo quy định của pháp luật... Nghị quyết cũng cho phép xử lý về việc tiếp tục giao đất, cho thuê đất đối với các dự án vi phạm về lựa chọn nhà đầu tư, về quản lý, sử dụng đất; xử lý đối với dự án đầu tư trên khu đất mà Nhà nước đã thu hồi đất không thuộc trường hợp thu hồi đất theo quy định của pháp luật; xử lý các dự án đầu tư trong trường hợp có vi phạm về mục đích sử dụng đất.

Ngoài ra, Nghị quyết cũng quy định về xử lý dự án đầu tư xây dựng lưới điện đang triển khai đầu tư xây dựng nhưng chưa thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư. Theo đó, đối với dự án đầu tư xây dựng lưới điện thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, quyết định chủ trương đầu tư theo quy định của pháp luật đang triển khai đầu tư xây dựng nhưng chưa thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư thì không phải thực hiện lại thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư...

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tính đến 30/3/2025, cả nước có 4.489 dự án, đất đai gặp khó khăn, vướng mắc, với tổng diện tích hơn 198.000ha và tổng mức đầu tư trên 3.352.946,9 tỷ đồng. Điều này cho thấy, số dự án, đất đai còn gặp khó khăn, vướng mắc vẫn còn rất lớn. Do đó, rất cần cơ chế chính sách để tháo gỡ kịp thời đối với các trường hợp này.

Việc Quốc hội ban hành nghị quyết là quyết sách kịp thời, nhằm giải quyết căn cơ những “điểm nghẽn” lớn về thể chế nhằm giải quyết các dự án tồn đọng. Đây là một trong những giải pháp hữu hiệu để sớm đưa những dự án tồn đọng sớm được vận hành đưa vào sử dụng phục vụ cho phát triển kinh tế, xã hội, tránh lãng phí nguồn lực. Không chỉ gỡ được nút thắt cho các dự án tồn đọng, điều mà cử tri và Nhân dân đánh giá rất cao, đó là trong quá trình xử lý, Quốc hội yêu cầu phải bảo đảm nguyên tắc không hợp pháp hóa sai phạm, không để phát sinh sai phạm mới; kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân có hành vi lợi dụng việc thực hiện Nghị quyết này để tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, bao che hành vi vi phạm. Cùng với đó, việc xử lý phải bảo đảm phù hợp với thực tiễn khách quan, hoàn cảnh lịch sử cụ thể; bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể có liên quan, lợi ích chính đáng của bên thứ ba ngay tình trong lợi ích tổng thể của quốc gia theo quy định của pháp luật.

Để nghị quyết của Quốc hội sớm đi vào cuộc sống, hiện Chính phủ đang khẩn trương xây dựng dự thảo Nghị định hướng dẫn. Tin rằng, với việc hoàn thiện khoảng trống pháp lý này vừa xử lý được dự án, đất đai tồn tại trong quá khứ, vừa khơi thông nguồn lực để phát triển. Đây chính nền tảng pháp lý quan trọng, “không gian pháp lý mới”, góp phần sử dụng hiệu quả tài nguyên đất đai và thúc đẩy phát triển bền vững trong thời gian tới./.

Nguồn: Báo ĐBND