Đoàn Đại biểu Quốc hội Hải Phòng giám sát tại Sở Nông nghiệp và Môi trường về việc thực hiện chính sách pháp luật về ATTP trên địa bàn thành phố giai đoạn 2022 - 2026

Tại buổi làm việc, các đại biểu đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường tập trung báo cáo về một số vấn đề trọng tâm như: Công tác chỉ đạo, quản lý nhà nước về ATTP thuộc trách nhiệm của Ngành Nông nghiệp; công tác kiểm tra, lấy mẫu xử lý vi phạm về ATTP; đánh giá kết quả xây dựng các vùng sản xuất, chuỗi cung ứng sản phẩm nông lâm thủy sản; công tác truy suất nguồn gốc, việc kết nối sản xuất với tiêu thụ; việc xây dựng các quy chuẩn kỹ thuật liên quan đến chất lượng sản phẩm nông, thủy sản; việc quản lý các cơ sở nhập khẩu, sản xuất, kinh doanh thức ăn chăn nuôi và thuốc bảo vệ thực vật. Công tác phối quản giữa các ngành và việc liên thông dữ liệu dùng chung với các ngành liên quan. Các đại biểu cũng đề nghị báo cáo tập trung phân tích những hạn chế, khó khăn, vướng mắc và đề xuất những giải pháp để khắc phục những bất cập để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước; những kiến nghị cụ thể về sửa đổi chính sách pháp luật liên quan; bổ sung cơ chế chính sách để phù hợp với thực tế; những giải pháp trước mắt và lâu dài về nguồn lực tài chính, nguồn nhân lực, các điều kiện đảm bảo về trang thiết bị, cơ sở vật chất phục vụ cho công tác quản lý nhà nước về ATTP.

Báo cáo với Đoàn giám sát, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, giai đoạn từ tháng 01/2022 đến 6/2026, Ngành Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu và ban hành 685 văn bản chỉ đạo, điều hành về công tác quản lý nhà nước về ATTP. Toàn ngành đã cấp 1.130 Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP cho các đơn vị sản xuất, kinh doanh. Đến nay, tổng số cơ sở còn hoạt động do Sở quản lý là 354 cơ sở và 275 tàu cá; đồng thời phân cấp cho cấp xã quản lý 272 cơ sở. Ngoài ra, có 10.530 cơ sở sản xuất, kinh doanh nông lâm thủy sản nhỏ lẻ đã thực hiện ký bản cam kết ATTP.

Công tác giám sát, kiểm nghiệm nguy cơ ô nhiễm thực phẩm được triển khai thường xuyên. Trong 476 cơ sở được thanh tra, kiểm tra, cơ quan chức năng đã phát hiện và xử phạt hành chính 42 cơ sở vi phạm với tổng số tiền hơn 606 triệu đồng, tiêu hủy hàng nghìn kg sản phẩm kém chất lượng.

Ngành đã triển khai tích cực công tác chuyển đổi số và phát triển chuỗi giá trị an toàn. 100% thủ tục hành chính lĩnh vực ATTP được tiếp nhận, xử lý trực tuyến. Hệ thống quản lý dữ liệu nông sản đã cập nhật thông tin của hơn 300 cơ sở đủ điều kiện ATTP và 649 sản phẩm OCOP còn hiệu lực; hỗ trợ thành công 108 chứng nhận VietGAP và phát hành hơn 2,07 triệu tem truy xuất nguồn gốc cho các cơ sở sản xuất nông nghiệp.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, các ngành cũng chỉ ra khá nhiều tồn tại khó khăn, vướng mắc, nhất là khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Số lượng văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành quá nhiều, rất khó trong việc đối chiếu và áp dụng trên thực tế. Đội ngũ cán bộ làm công tác ATTP tại cấp xã còn mỏng, chủ yếu là kiêm nhiệm, chưa qua đào tạo chuyên sâu. Trang thiết bị kiểm tra, kiểm nghiệm tại cơ sở còn thiếu thốn, chưa đáp ứng kịp yêu cầu quản lý địa bàn rộng. Các hoạt động buôn bán thực phẩm trên không gian mạng, sàn thương mại điện tử phát triển mạnh nhưng thiếu cơ sở pháp lý và công cụ kiểm soát hiệu quả, gây khó khăn cho công tác hậu kiểm. Số lượng cơ sở sản xuất quy mô hộ gia đình còn lớn, nằm xen kẽ trong dân cư. Bên cạnh đó, quy định thời hạn kiểm tra chuyên ngành không quá 10 ngày/cuộc theo Nghị định 217/2025/NĐ-CP hay việc bãi bỏ thủ tục xác nhận tập huấn kiến thức ATTP (giao chủ cơ sở tự xác nhận) đang bộc lộ nhiều điểm chưa phù hợp, mang tính hình thức.

Để khắc phục các tồn tại và nâng cao hiệu quả thi hành chính sách, pháp luật về ATTP, Sở Nông nghiệp và Môi trường và các ngành nêu lên các kiến nghị trọng tâm như: Đề nghị Quốc hội sớm xem xét, thông qua Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) nhằm kiến tạo hành lang pháp lý đồng bộ, phù hợp với thực tiễn. Đối với Chính phủ và các Bộ, ngành cần sớm ban hành cơ chế kiểm soát, đặc biệt đối với kinh doanh thực phẩm trên sàn thương mại điện tử; rà soát, sửa đổi các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật; tháo gỡ vướng mắc phân cấp kiểm tra ATTP nhập khẩu (liên quan Thông tư 22/2026/TT-BNNMT); nghiên cứu thống nhất đầu mối quản lý nhà nước về ATTP và tăng mức xử phạt hành chính để đảm bảo tính răn đe; cập nhật các quy định đồng bộ về dư lượng giới hạn thuốc bảo vệ thực vật; nghiên cứu cắt giảm một số thủ tục hành chính… Đối với thành phố, cần tiếp tục quan tâm kiện toàn bộ máy, bố trí đào tạo tập huấn cho cán bộ chuyên trách ATTP, nhấ là ở cấp cơ sở; ưu tiên ngân sách đầu tư trang thiết bị kiểm nghiệm hiện đại và hoàn thiện phần mềm Hệ thống dữ liệu truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa trên toàn địa bàn.

Phát biểu tại buổi giám sát, đồng chí Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng đoàn ĐBQH ghi nhận, đánh giá cao những nỗ lực của Sở Nông nghiệp và Môi trường trong việc chuẩn bị báo cáo và giải trình rõ cac vấn đề theo yêu cầu của Đoàn Giám sát cũng như kết quả thực hiện nhiêm vụ của Ngành về ATTP với phạm vi rộng, phức tạp. Thay mặt Đoàn Giám sát đồng chí đề nghị Sở cần tăng cường phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, địa phương trong công tác quản lý, kiểm tra, thanh tra, tuyên truyền, phổ biến pháp luật về ATTP. Tích cực chủ động đề xuất những giải pháp căn cơ trước mặt và lâu dài để từng bước khắc phục những hạn chế. Chuyển mạnh tư duy từ "quản lý điều kiện" sang "quản trị nguy cơ", chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa và kiểm soát chặt chẽ toàn bộ chuỗi cung ứng từ nguồn gốc nguyên liệu, tăng cường quản lý truy suất nguồn gốc, chia sẻ dữ liệu giữa các ngành; quan tâm chặt chẽ cơ chế hậu kiểm; tiếp tục rà soát đội ngũ nhân lực; tăng cường phân cấp, phân định trách nhiệm rõ của từng cơ quan đơn vị; Những khó khăn, bất cập về mặt thể chế, chính sách và nguồn nhân lực được Ngành nêu ra sẽ được Đoàn tổng hợp đầy đủ để trình Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan Trung ương xem xét, tháo gỡ trong kỳ họp Quốc hội sắp tới./.