Đẩy nhanh tiến độ các dự án, sớm đưa các công trình vào khai thác, sử dụng, góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực và thực hiện các mục tiêu tăng trưởng của thành phố

Giai đoạn 2021 - 2025, tổng nguồn kế hoạch đầu tư công trung hạn thành phố là 149.020 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách thành phố chiếm khoảng 92,71%; lũy kế giải ngân đạt 138.159 tỷ đồng, bằng 97,5% kế hoạch Hội đồng nhân dân thành phố giao. Riêng năm 2025, kết quả giải ngân đạt 39.343 tỷ đồng, bằng 109,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao và xếp thứ 11 trong các tỉnh, thành phố. Tổng số vốn phân bổ cho 3.187 dự án, nhiệm vụ, quy hoạch là 102.492 tỷ đồng và có 3.545 tỷ đồng tồn đọng, chưa được giải ngân hết.

Theo báo cáo của Sở Tài chính tại cuộc làm việc với Đoàn giám sát chuyên đề của Ban Kinh tế - Ngân sách về “Các dự án sử dụng vốn đầu tư công thành phố giai đoạn 2021 - 2025”, trên địa bàn thành phố có 10 dự án cấp thành phố đã được quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư hoặc đã ký kết hợp đồng dự án được bố trí vốn và giai ngân trong giai đoạn nhưng phải dựng thực hiện gồm 04 dự án chuyển tiếp và 06 dự án mới, trong đó có 01 dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (BOT). Việc dừng dự án do nhiều nguyên nhân, như: trùng lặp phạm vi, ranh giới với dự án khoác hoặc do thay đổi phương án đầu tư, điều chỉnh quy hoạch; tác đọng của viejc sắp đơn vị hành chính; không còn bảo đảm hiệu quả đầu; vướng mắc cơ chế tài chính.

Bên cạnh những kết quả đã được, thành phố cũng có tồn tại nhiều khó khăn, vướng mắc và tồn tại, hạn chế, bất cập trong quá trình thực hiện. Từ thực tiễn đó, để đạt hiệu quả cao trong triển khai kế hoạch đầu tư công thành phố giai đoạn 2026 - 2030, Sở Tài chính đã đề xuất thành phố sớm kiến nghị Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan trung ương tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung đồng bộ các quy định của pháp luật về đầu tư công, ngân sách nhà nước với pháp luật về xây dựng, đấu thầu, đất đai, quản lý, sử dụng tài sản công nhằm khắc phục tình trạng chồng chéo, thiếu thống nhất về phạm vi điều chỉnh, trình tự, thủ tục và thẩm quyền quyết định; có cơ chế xử lý đối với trường biến động bất thường về giá nguyên, nhiên, vật liệu xây dựng và chi phí phát sinh do thiên tai, dịch bệnh, điều chỉnh giá với các hợp đồng trọn gói; hoàn thiện pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tác. Sở Tài chính cũng đề nghị thành phố báo cáo để Quốc hội, Chính phủ quan tâm tăng mức hỗ trợ từ ngân sách trung ương và có cơ chế, chính sách đặc thù cho thành phố để triển khai các công trình, dự án trọng điểm, liên vùng, có tính lan giao; sớm giao kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 và đẩy nhanh việc hoàn thiện, nâng cấp Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư.

Sau khi nghe Sở Tài chính báo cáo, Đoàn giám sát và các đại biểu dự cuộc làm việc đã có nhiều trao đổi, thảo luận về kết quả triển khai thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 cũng như các định hướng cho việc xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030. Nhiều ý kiến đã thẳng thắn chỉ ra các nội dung còn tồn tại, cần rút kinh nghiệm và có giải pháp cụ thể trong thời gian tới, nhất là công tác dự báo còn có thời điểm chưa kịp thời, giải ngân chưa hết số vốn được giao, nguồn vốn phụ thuộc vào nguồn thu tiền sử dụng đất (chiếm 66% tổng nguồn đầu tư công).

Kết luận cuộc làm việc, thay mặt Đoàn Giám sát, đồng chí Nguyễn Trọng Tuệ, Trưởng ban Ban Kinh tế - Ngân sách ghi nhận những nỗ lực của Sở Tài chính và các cơ quan, đơn vị trong việc tổ chức thực hiên kế hoạch đầu tư công trung hạn thành phố giai đoạn 2021 - 2025. Trong bối cảnh sắp xếp các đơn vị hành chính, nhiều dự án chuyển chủ đầu tư phải thực hiện các dự án tồn đọng và triển khai nhiều dự án trọng điểm của Trung ương trên địa bàn, cũng như nhiều thay đổi về các cơ sở pháp lý và sự biến động của giá nhân công, nguyên vật liệu. Thành phố đã nỗ lực để đạt được tỷ lệ giải ngân cao, hệ thống nguyên tắc, tiêu chí được cập nhật kịp thời, công tác điều hành vốn linh hoạt, liên tục ngay cả trong quá trình sắp xếp, sáp nhập. Tuy nhiên, có một số nhiệm vụ cần rút kinh nghiệm trong quá triển khai thực hiện giai đoạn 2026 - 2030 như: kế hoạch đầu tư còn phụ thuộc vào thị trường và các chính sách đất đai; khả năng cân đối nguồn lực chưa rõ, việc giao vốn còn dàn trải, kế hoạch chưa đồng bộ, phải điều chỉnh nhiều lần làm giảm hiệu quả bố trí, giải ngân vốn; công tác dự báo có thời điểm chưa kịp thời, làm lãng phí cơ hội; chất lượng chuẩn bị đầu tư chưa cao, nhiều dự án tồn đọng chưa quyết toán hoàn thành và nhiều dự án còn chậm tiến độ so với chủ trương đầu tư ban đầu, tỷ lệ giải ngân không đồng đều, có chênh lệch lớn giữa các đơn vị.

Đồng chí Trưởng ban Ban Kinh tế  - Ngân sách, Trưởng Đoàn giám sát đề nghị Sở Tài chính và các cơ quan, đơn vị tiếp tục nghiên cứu, triển khai các giải pháp để tháo gỡ các điểm nghẽn theo thẩm quyền. Đồng thời, trên cơ sở kết quả cuộc làm việc và báo cáo của các sở, ngành trong quá trình giám sát, Đoàn giám sát sẽ tổng hợp, báo cáo Ban Kinh tế - Ngân sách để kiến nghị Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố, Thường trực HĐND thành phố, UBND thành phố các giải pháp cụ thể trong thời gian tới, sớm đưa các công trình vào khai thác, sử dụng, góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực và thực hiện các mục tiêu tăng trưởng của thành phố./.