Tìm giải pháp căn cơ, tháo gỡ “nút thắt” ùn tắc giao thông khu vực phía Đông thành phố

Áp lực gia tăng từ tốc độ đô thị hóa và hạ tầng vượt tải:

Báo cáo tại buổi làm việc, đại diện Lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết, giai đoạn từ năm 2021 đến tháng 6/2026, công tác quản lý, đầu tư và phát triển hạ tầng giao thông đường bộ trên địa bàn thành phố Hải Phòng đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên, khu vực đô thị lõi phía Đông- bao gồm 06 phường: An Biên, Lê Chân, Hồng Bàng, Ngô Quyền, Gia Viên và Hải An đang phải chịu áp lực giao thông vô cùng lớn.

Theo số liệu thống kê đến giữa năm 2026, tổng diện tích tự nhiên của 06 phường đô thị lõi đạt 75,13 km² với quy mô dân số 683.831 người, mật độ dân số bình quân lên tới 9.102 người/km² (riêng phường Lê Chân mật độ rất cao 28.505 người/km²). Bên cạnh sự gia tăng dân số, số lượng phương tiện cơ giới cá nhân tăng trưởng bình quân trên 8%/năm. Tính đến cuối năm 2024, khu vực phía Đông đã quản lý khoảng 258 nghìn xe ô tô, trên 1,4 triệu xe mô tô, xe gắn máy và 163 nghìn xe máy điện.

Đặc biệt, sự tăng trưởng mạnh mẽ của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo cùng với việc mở rộng hệ thống cảng biển Đình Vũ, Nam Đình Vũ, Lạch Huyện đã đẩy sản lượng hàng hóa thông qua cảng biển Hải Phòng năm 2025 đạt trên 115,6 triệu tấn (hàng container khoảng 8,35 triệu TEU). Vận tải đường bộ hiện phải đảm nhận trên 80% lượng hàng hóa này, khiến hàng loạt trục đường vành đai như Nguyễn Văn Linh - Nguyễn Bỉnh Khiêm, Bùi Viện, Đình Vũ luôn rơi vào tình trạng quá tải do mật độ xe container, xe đầu kéo lưu thông dày đặc.

Bên cạnh đó, lượng khách du lịch trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt trên 8,7 triệu lượt, cùng với việc di chuyển làm việc thường xuyên của cán bộ, công chức giữa khu vực phía Tây và phía Đông thành phố (trung bình hơn 500 lượt người/ngày qua đường sắt và hàng nghìn lượt phương tiện cá nhân) đã gia tăng áp lực lưu thông vào các khung giờ cao điểm.

Nhận diện các điểm nghẽn và tồn tại, hạn chế:

Thảo luận tại buổi làm việc, các thành viên Đoàn giám sát và đại diện các sở, ngành đã tập trung phân tích sâu những tồn tại, nguyên nhân dẫn đến tình trạng ùn tắc giao thông cục bộ.

Mặc dù thành phố đã đưa vào sử dụng một số công trình giao thông trọng điểm như Cầu Rào 1, tuyến đường Hồ Sen - Cầu Rào 2, đường Đông Khê 2, đường Đặng Kinh... nhưng mạng lưới giao thông khu vực đô thị lõi phần lớn được hình thành từ lâu, dân cư đông đúc, tập trung nhiều bệnh viện, trường học; mặt cắt nhiều tuyến đường còn nhỏ hẹp, quỹ đất dành cho giao thông tĩnh (bãi đỗ xe) rất hạn chế. Công tác tuyên truyền, ứng dụng truyền thông số về ý thức tham gia giao thông của người dân nhất là tại các khu vực cổng trường học, bệnh viện còn có những hạn chế.

Đoàn giám sát cũng chỉ ra, nhiều dự án trọng điểm có tính chất kết nối, phân luồng giao thông lớn như Dự án cầu Nguyễn Trãi (đạt khoảng 55% khối lượng), đường Vành đai 2 đoạn Tân Vũ - Hưng Đạo - Bùi Viện, các nút giao khác mức Bùi Viện - Võ Nguyên Giáp, Bùi Viện - Lê Hồng Phong... vẫn đang trong quá trình thi công, chưa thể đưa vào khai thác đồng bộ. Việc rào chắn phục vụ thi công tại các dự án này phần nào làm giảm năng lực thông hành cục bộ; các tuyến đường đi qua các khu dân cư hiện hữu có mật độ dân cư khá cao, chưa thu hút  nhà đầu tư  xây dựng các điểm đỗ xe.

Ngoài ra, tuyến đường sắt quốc gia Gia Lâm - Hải Phòng với 09 điểm giao cắt đồng mức xuyên qua nội đô (Cầu Đất, Mê Linh, Cát Cụt, Trần Nguyên Hãn...) thường xuyên gây ùn tắc kéo dài từ 15 đến 25 phút mỗi khi có tàu khách, tàu hàng đi qua vào giờ cao điểm. Mạng lưới vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt dù đã có cải thiện (thị phần đạt 2,74%) nhưng phạm vi bao phủ và tính kết nối còn khiêm tốn, chưa đủ sức hút để người dân từ bỏ phương tiện cá nhân.

Đoàn giám sát đề nghị Sở Xây dựng phân tích thông rõ về quy hoạch mạng lưới giao thông thành phố; phát triển hệ thống giao thông tĩnh (bãi đỗ xe) theo quy hoạch tại khu đô thị lõi; hệ thống giao thông thông minh; việc đầu tư hạ tầng giao thông để chống ngập lụt; giải pháp để phát triển hệ thống xe buýt công cộng; nghiên cứu việc phân luồng, đảo chiều giao thông phù hợp; việc triển khai các nhiệm vụ cấp bách trước mặt và lâu dài, những kiến nghị cụ thể về đề xuất với Trung ương và thành phố.

Nỗ lực tổ chức giao thông và ứng dụng công nghệ thông minh:

Báo cáo với Đoàn giám sát, đại diện Sở Xây dựng nêu rõ, trong giai đoạn 2021 đến tháng 6/2026, đơn vị đã chủ động nghiên cứu, tham mưu triển khai 17 phương án tổ chức, điều chỉnh giao thông; thực hiện phân luồng linh hoạt, tổ chức đường một chiều, cấm rẽ trái, cấm đỗ xe theo giờ trên các tuyến đường trọng điểm.

Đặc biệt, hệ thống giao thông thông minh (ITS) bước đầu phát huy hiệu quả với 62 camera thu thập dữ liệu thời gian thực, 90 camera giám sát vi phạm, 03 thiết bị đo tốc độ tự động và các bảng điện tử thông tin giao thông. Hệ thống xử lý vi phạm qua hình ảnh (phạt nguội) đã ghi nhận và gửi thông báo phạt đối với hàng nghìn trường hợp, nâng cao ý thức chấp hành Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ của người dân.

Sở Xây dựng và các sở ngành đề xuất một số giải pháp về chống ùn tắc giao thông như: Cần đề xuất kiến nghị với các cơ quan Trung ương ưu tiên vốn nâng cấp hạ tầng và xử lý các điểm hay xảy ra tai nạn trên các quốc lộ chưa phân cấp. Cho phép Hải Phòng áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm; đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm trên địa bàn thành phố.

Đối với thành phố cần ưu tiên nguồn vốn đầu tư công trung hạn cho các dự án giao thông quan trọng có khả năng xóa bỏ các "nút thắt" giao thông và tăng năng lực mạng lưới. Có cơ chế xã hội hóa thu hút đầu tư bãi đỗ xe, vận tải hành khách công cộng và hạ tầng giao thông thông minh. Gắn việc hỗ trợ/trợ giá từ ngân sách với sản lượng, chất lượng dịch vụ và mức độ giảm sử dụng phương tiện cá nhân. Tiếp tục tập trung chỉ đạo đầu tư, hoàn thành các dự án xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông trọng điểm trong giai đoạn từ năm 2026 trở đi.

Khai thác hiệu quả hạ tầng hiện có, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, phát triển các phương triện giao thông công cộng:

Phát biểu kết luận buổi làm việc, đồng chí Nguyễn Khắc Toản, Phó Chủ tịch HĐND thành phố, Trưởng Đoàn giám sát đánh giá cao sự chuẩn bị nghiêm túc, kỹ lưỡng của Sở Xây dựng và các cơ quan liên quan trong việc lập báo cáo phục vụ đoàn giám sát. Đồng chí ghi nhận những nỗ lực của ngành Xây dựng và các lực lượng chức năng trong công tác tham mưu, tổ chức giao thông, bảo đảm trật tự an toàn giao thông, hạn chế việc xảy ra ùn tắc giao thông kéo dài trên diện rộng trong thời gian qua.

Để giải quyết triệt để bài toán ùn tắc giao thông khu vực phía Đông thành phố trong thời gian tới, Trưởng Đoàn giám sát Nguyễn Khắc Toản đề nghị Sở Xây dựng phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành và địa phương tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm như:

Đẩy nhanh tiến độ hạ tầng: Tập trung đôn đốc các chủ đầu tư, nhà thầu tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thi công các dự án giao thông trọng điểm như cầu Nguyễn Trãi, đường Vành đai 2, các nút giao khác mức trên tuyến Bùi Viện, nút giao Trường Chinh - Bùi Viện, sớm đưa vào khai thác để phân luồng, giảm tải cho đô thị lõi. Nghiên cứu việc sử dụng vay vốn từ Quỹ đầu tư phát triển thành phố để đâu tư cho hạ tầng giao thông.

Rà soát quy hoạch và tổ chức giao thông phù hợp: Tiếp tục rà soát các quy hoạch về giao thông trong đó có quy hoạch phát triển đường sắt đô thị, đường thủy nội địa, bãi đỗ xe, các tuyến đường xuyên tâm, hướng tâm; khắc phục ngay các bất cập về biển báo, vạch kẻ đường, chu kỳ đèn tín hiệu; nghiên cứu tổ chức giao thông khoa học hơn tại các nút giao phức tạp và khu vực các đường ngang đường sắt; việc cho phép đỗ xe theo giờ trên một số tuyến phố.

Phát triển giao thông tĩnh và vận tải công cộng: Khẩn trương hoàn thiện Đề án phát triển mạng lưới xe buýt giai đoạn 2026-2030; tham mưu cơ chế thu hút đầu tư bãi đỗ xe cao tầng, bãi đỗ xe tập trung theo quy hoạch phân khu, từng bước giải quyết dứt điểm tình trạng đỗ xe sai quy định lấn chiếm lòng đường, vỉa hè. Phát triển các phương tiện giao thông khác trên cơ sở rà soát lại quy hoạch giao thông đường sắt, đường thủy nội địa; phát triển giao thông công cộng bằng xe buýt điện; bố trí khu vực đỗ xe tại các khu du lịch Cát Bà, Đồ Sơn.

Mở rộng mô hình giao thông thông minh: Tiếp tục tích hợp, mở rộng mạng lưới camera giám sát, hoàn thiện Trung tâm điều khiển giao thông tập trung, tăng cường ứng dụng dữ liệu lớn để dự báo và điều tiết giao thông từ xa.

Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật: Cần tích cực ứng dụng công nghệ số và các phương tiện truyền thông đại chúng để phổ biến chính sách pháp luật về giao thông cho nhân dân, từ đó  nâng cao kiến thức pháp luật và ý thức tham gia giao thông, nhất là đối với học sinh, sinh viên, công nhân, khách du lịch và các tầng lớp nhân dân.

Đoàn giám sát ghi nhận toàn bộ các đề xuất, kiến nghị của Sở Xây dựng và các đơn vị tại buổi làm việc để tổng hợp, báo cáo Thường trực HĐND thành phố xem xét, ban hành Thông báo kết luận giám sát chuyên đề, làm cơ sở chỉ đạo UBND thành phố triển khai các giải pháp đồng bộ, căn cơ nhằm giải quyết triệt để tình trạng ùn tắc giao thông, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững của thành phố Hải Phòng trong giai đoạn mới./.