Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố giám sát tại Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng

Trước khi làm việc, Đoàn giám sát đã đi khảo sát thực tế tại Nhà máy xử lý nước thải Vĩnh Niệm. Đây là nhà máy xử lý nước thải sinh hoạt đầu tiên của thành phố, có công suất thiết kế 36.000 m³/ ngày đêm, nhà máy có thể xử lý khoảng 30 - 35% lưu lượng nước thải của 04 phường: Lê Chân, An Biên, Ngô Quyền, Gia Viên và 1 phần của phường Hải An. Từ khi đưa vào vận hành đến nay, nhà máy luôn được Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng quản lý, vận hành đảm bảo nước thải sau xử lý đạt các tiêu chuẩn cấp phép theo giấy phép xả thải của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trước khi xả ra nguồn tiếp nhận, góp phần quan trọng trong việc giữ gìn vệ sinh các nguồn nước mặt của thành phố.

Báo cáo với đoàn giám sát, lãnh đạo Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng cho biết, sau khi chuyển sang mô hình Công ty TNHH MTV, Công ty luôn hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả. Hiện nay, Công ty đang quản lý, vận hành hệ thống thoát nước của 13 phường và 16 xã khu vực phía Đông thành phố, chiếm 24% tổng diện tích thành phố. Công tác thoát nước và vệ sinh môi trường được đảm bảo, một số điểm đen về ngập lụt đã giảm thiểu từ 50 - 70% cả về chiều sâu và thời gian ngập lụt so với trước. Tại các hồ điều hòa đã không còn hiện tượng bốc mùi hôi, nổi váng xanh. Nhiều khu vực dân cư đã được cải tạo hệ thống thoát nước, góp phần chỉnh trang đô thị, tiêu thoát nước tốt, được người dân đánh giá cao.

Tuy nhiên, hiện nay hạ tầng thoát nước và xử lý nước thải chưa đáp ứng kịp với quy hoạch của thành phố. Hầu hết hệ thống thoát nước của thành phố là hệ thống thoát nước chung cho cả nước mưa và nước thải, trong khi yêu cầu phải tách riêng. Tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh nhưng việc triển khai các hạng mục quy hoạch hạ tầng thoát nước và xử lý nước thải còn chậm. Khu vực đô thị lõi phía Đông thành phố mới chỉ có duy nhất Nhà máy xử lý nước thải Vĩnh Niệm. Bên cạnh đó, Hải Phòng nằm trong vùng chịu ảnh hưởng lớn của biến đổi khí hậu. Những trận mưa lớn (trên 100 mm) thường xuyên xẩy ra, kết hợp cùng triều cường gây ngập lụt trên diện rộng. Nhận thức cộng đồng và ý thức bảo vệ hạ tầng thoát nước còn thấp. Lãnh đạo Công ty kiến nghị Quốc hội sớm xem xét, thông qua Luật Cấp thoát nước; kiến nghị thành phố ưu tiên đầu tư hệ thống cống bao, hồ điều hòa, trạm bơm, kênh tiêu ở các khu vực trọng điểm, từng bước chuyển từ thoát nước hỗn hợp sang thoát nước riêng; thực hiện ký hợp đồng quản lý, vận hành hệ thống thoát nước với các đơn vị tối thiểu 5 năm thay cho từng năm để có điều kiện đầu tư...

Tại cuộc làm việc, các thành viên Đoàn giám sát và lãnh đạo các sở, ngành chuyên môn đã tập trung trao đổi, làm rõ nhiều vấn đề trọng tâm. Các đại biểu đề nghị Công ty định lượng cụ thể mức độ giảm ngập, thời gian tiêu thoát nước tại các điểm đen đô thị; làm rõ giải pháp nâng cao hiệu suất thu gom nước thải đầu vào tại Nhà máy xử lý nước thải Vĩnh Niệm; đánh giá tác động của mô hình chính quyền địa phương hai cấp đối với công tác quản lý tài sản công hạ tầng kỹ thuật; phân tích tính khả thi và tiêu chí đánh giá trách nhiệm khi chuyển sang ký hợp đồng dịch vụ dài hạn; đồng thời đóng góp ý kiến thực tiễn vào 3 nhóm chính sách cấp thiết nhất cần đưa vào dự thảo Luật Cấp, thoát nước.

Phát biểu kết luận cuộc làm việc, đồng chí Lã Thanh Tân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố, Trưởng Đoàn giám sát ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực của Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng trong việc bảo đảm vận hành an toàn hệ thống hạ tầng thoát nước đồ sộ, phục vụ tốt đời sống dân sinh và bảo vệ môi trường đô thị. Đồng chí nhấn mạnh, dịch vụ thoát nước là hạ tầng công ích thiết yếu gắn liền với chất lượng sống của nhân dân và sức hút đầu tư của thành phố, do đó cần được nhìn nhận thấu đáo ở cả hai chiều: doanh nghiệp phải liên tục nâng cao trách nhiệm, chất lượng phục vụ; đồng thời Nhà nước phải kịp thời hoàn thiện thể chế, nguồn lực và cơ chế tài chính phù hợp.

Trưởng Đoàn giám sát yêu cầu Công ty chủ động rà soát, xây dựng các tiêu chí định lượng cụ thể về giảm thiểu điểm ngập, nâng cao tỷ lệ đấu nối thu gom nước thải; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, cơ sở dữ liệu GIS kết hợp quan trắc tự động để chuyển mạnh từ tư duy ứng phó bị động sang chủ động cảnh báo và điều hành hệ thống thoát nước thông minh theo thời gian thực. Công ty cần chủ động phối hợp với chính quyền các phường, xã tuyên truyền, nâng cao ý thức cộng đồng, vận động người dân không xả rác, không lấn chiếm hệ thống thoát nước. Các sở, ngành liên quan cần tăng cường phối hợp, tham mưu cho UBND thành phố nghiên cứu giải quyết các điểm nghẽn về cơ chế hợp đồng dịch vụ dài hạn, giá dịch vụ thoát nước và quy trình xử lý khẩn cấp sự cố kỹ thuật. Những khó khăn, đề xuất về hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và tham vấn xây dựng Luật Cấp, thoát nước sẽ được Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố tổng hợp đầy đủ để báo cáo Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và kiến nghị Chính phủ xem xét trong chương trình lập pháp thời gian tới./.