Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố tổ chức Tọa đàm lấy ý kiến xây dựng pháp luật về hàng hải, tài nguyên và môi trường biển nhằm phát triển cảng biển và logistics Hải Phòng

Phát biểu tại tọa đàm, đồng chí Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng cho biết, tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội Khóa XVI khai mạc ngày 17/10 tới, Quốc hội dự kiến thảo luận nhiều dự án luật, trong đó có dự án Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam và dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi). Đây là hai dự án luật có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế biển, gắn với đặc thù của thành phố Hải Phòng. Mặc dù có phạm vi điều chỉnh khác nhau, hai dự án luật có mối quan hệ chặt chẽ trong việc hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế biển, quản lý hoạt động hàng hải, khai thác kết cấu hạ tầng cảng biển, sử dụng không gian biển và bảo vệ môi trường biển. Tọa đàm nhằm làm rõ những vấn đề đặt ra từ thực tiễn hoạt động cảng biển và logistics tại Hải Phòng, qua đó đề xuất các kiến nghị có căn cứ thực tiễn, góp phần hoàn thiện pháp luật theo hướng đồng bộ, khả thi, tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh.

Theo dự thảo, hai dự án luật đề xuất nhiều nội dung đáng quan tâm, như bổ sung chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển hàng hải và đường thủy; hoàn thiện quy định về kết cấu hạ tầng cảng biển, cảng thủy nội địa, cảng cạn; thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; đổi mới cơ chế quản lý, sử dụng không gian biển; hoàn thiện cơ chế giao, cho thuê, đăng ký sử dụng khu vực biển; đồng thời đẩy mạnh phân quyền, phân cấp và tăng cường bảo vệ môi trường biển.

Để tiếp tục hoàn thiện các dự thảo, đồng chí Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị các đại biểu tập trung góp ý về chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển hàng hải, đường thủy và logistics; quy hoạch, đầu tư, khai thác, quản lý kết cấu hạ tầng cảng biển; phát triển vận tải đa phương thức và dịch vụ hỗ trợ vận tải; quản lý, sử dụng không gian biển; bảo vệ môi trường biển, quản lý hoạt động nạo vét và xử lý vật chất nạo vét; phân quyền, phân cấp và phối hợp tổ chức thực hiện pháp luật. Đối với Hải Phòng, việc phát triển hệ thống cảng biển cần gắn chặt với kết nối giao thông, khu công nghiệp, khu kinh tế và các trung tâm logistics. Vì vậy, các đại biểu cần làm rõ tính thống nhất trong quy hoạch kết cấu hạ tầng hàng hải, đường thủy nội địa và cảng cạn; những vướng mắc trong đầu tư, mở rộng, nâng cấp, khai thác và bảo trì cảng biển; cơ chế huy động nguồn lực ngoài ngân sách, trách nhiệm của cơ quan nhà nước, nhà đầu tư và đơn vị khai thác. Qua đó, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác cảng biển, cảng thủy nội địa, cảng cạn và bảo đảm kết nối các khâu trong chuỗi logistics.

Tại tọa đàm, các đại biểu, chuyên gia và đại diện cộng đồng doanh nghiệp đã tập trung thảo luận sâu vào các nhóm vấn đề trọng tâm nhằm tháo gỡ dứt điểm các điểm nghẽn thể chế. Về kết nối hạ tầng và vận tải đa phương thức, các ý kiến đề nghị bổ sung quy định bắt buộc kết nối đường sắt vào vùng đất cảng biển loại I trở lên, công bố ga Lạch Huyện là ga liên vận quốc tế và điểm thay đổi phương thức vận tải đối với hàng hóa quá cảnh, phục vụ hiệu quả tuyến đường sắt liên vận Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Đối với phát triển đội tàu container quốc gia, các hiệp hội đề xuất nâng ngưỡng miễn hoa tiêu bắt buộc cho tàu có chân vịt mũi từ 2.000 GT lên 5.000 GT và luật hóa việc không bắt buộc lai dắt đối với tàu container có chân vịt mũi dưới 100 mét, tạo điều kiện cho doanh nghiệp đóng mới các tàu cỡ lớn từ 600 TEU trở lên nhằm cắt giảm chi phí và khí phát thải.

Đóng góp ý kiến về vận tải thủy nội địa gắn với cảng biển, đại diện Hiệp hội Vận tải Hải Phòng đề nghị bãi bỏ quy định đình chỉ hoạt động máy móc các bến cảng ngoài đê theo khung thời gian mùa mưa lũ cố định; thay vào đó cần căn cứ vào cấp báo động lũ và điều kiện an toàn thực tế. Đi đôi với đó là chính sách miễn, giảm tiền thuê đất tương ứng trong thời gian cảng buộc phải dừng hoạt động để phòng chống thiên tai; nghiên cứu cơ chế ưu đãi về đất đai và vốn vay lãi suất dài hạn để thu hút đầu tư hạ tầng cảng thủy; cho phép xây dựng kho bãi thông minh, kho kết cấu nhẹ trên nền cọc ngoài đê bảo đảm khả năng thoát lũ; đồng thời giữ nguyên thẩm quyền quyết định phí sử dụng hạ tầng cảng biển của địa phương để tạo nguồn lực tái đầu tư giao thông kết nối. Các đại biểu cũng đề xuất sớm thí điểm mô hình "chính quyền cảng" tinh gọn đầu mối quản trị, luật hóa chiều cao tĩnh không cầu trên các tuyến thủy trọng điểm, kéo dài chu kỳ cấp phép nhận chìm nạo vét duy tu luồng hàng hải, cho phép tận dụng vật chất nạo vét đạt chuẩn để san lấp các khu kinh tế ven biển, quy hoạch phân khu đường sắt - biển trong Khu thương mại tự do và xây dựng các trung tâm đào tạo nhân lực cảng biển, logistics quốc tế đón đầu quy hoạch phát triển.

Phát biểu kết luận tọa đàm, đồng chí Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt là các quy định pháp luật phải bảo đảm tính thông suốt, đồng bộ và hiệu quả, tháo gỡ dứt điểm những vướng mắc đang cản trở hoạt động đầu tư, khai thác cảng biển và dịch vụ logistics, đồng thời tạo khuôn khổ phát triển bền vững gắn với bảo vệ môi trường, quốc phòng - an ninh. Do lĩnh vực cảng biển và chuỗi cung ứng logistics có tính liên ngành, liên vùng rất cao, hiệu quả chính sách phụ thuộc lớn vào sự thống nhất giữa các văn bản quy phạm và cơ chế phối hợp thực thi, tránh tình trạng chồng chéo thẩm quyền hay thiếu liên thông làm phát sinh thủ tục, chi phí và rủi ro cho doanh nghiệp.

Trên cơ sở các ý kiến đóng góp, lãnh đạo Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố khái quát 06 nhóm vấn đề trọng tâm cần tiếp tục hoàn thiện gồm: đồng bộ quy định đầu tư cảng biển với giao, cho thuê, đấu giá quyền sử dụng khu vực biển và xử lý tài sản khi hết hạn dự án; hoàn thiện cơ chế nạo vét, duy tu luồng hàng hải, nguồn kinh phí và thống nhất thủ tục cấp phép nhận chìm; hướng chính sách logistics vào việc giảm chi phí thực tế cho doanh nghiệp gắn với công khai, minh bạch giá dịch vụ; tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho kết nối hạ tầng cảng cạn, trung tâm logistics, đường sắt và vận tải đa phương thức; quản lý hài hòa không gian biển, giải quyết xung đột sử dụng biển và kiểm soát ô nhiễm môi trường; cùng cơ chế khả thi thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố sẽ tổng hợp đầy đủ, phân loại rõ các kiến nghị sửa đổi ngay trong luật hoặc thuộc thẩm quyền của Chính phủ, các bộ, ngành để trực tiếp tham gia thảo luận tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, kịp thời tháo gỡ điểm nghẽn thể chế cho Hải Phòng./.