Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố giám sát chuyên đề việc thực hiện các quy định của pháp luật về quản lý và sử dụng các thiết chế văn hóa, thể thao trên địa bàn thành phố

Trên cơ sở khảo sát thực tế tại nhiều đơn vị, địa phương trên địa bàn thành phố trong thời gian qua về việc quản lý và sử dụng các thiết chế văn hóa, thể thao, Đoàn giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội đánh giá cuộc làm việc với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch là nội dung làm việc quan trọng nhất trong chuyên đề giám sát đã được đề ra theo Kế hoạch để nhìn lại bức tranh tổng thể về thực trạng quản lý và sử dụng các thiết chế văn hóa thể thao từ thành phố đến cơ sở trong thời gian qua.

Tại buổi làm việc, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã báo cáo chi tiết về kết quả hoạt động các thiết chế văn hóa, thể thao trên địa bàn thành phố trước và sau khi hợp nhất và từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Ngành đã chủ động tham mưu cho thành phố nhiều văn bản quan trọng như Nghị quyết của Thành ủy, HĐND thành phố, các quyết định hướng dẫn của UBND thành phố từ đó tạo cơ sở chính trị và pháp lý cho việc phát triển hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao. Đến nay, toàn thành phố có 106/114 xã, phường, đặc khu đã được đầu tư xây dựng Trung tâm Văn hóa - Thể thao, đạt tỷ lệ 92,98%. Số thôn, tổ dân phố có nhà văn hóa - khu thể thao hoặc điểm sinh hoạt văn hóa cộng đồng đạt tỷ lệ 82,86%. Toàn thành phố hiện có 3.111 công trình thể thao, trong đó có 438 công trình đạt chuẩn, 2.355 công trình cơ bản đạt chuẩn và 395 công trình chưa đạt chuẩn theo quy định. Về hiệu quả khai thác, có trên 2.800 công trình được sử dụng thường xuyên; gần 300 công trình được sử dụng không thường xuyên; 51 công trình khai thác chưa hiệu quả hoặc ít được sử dụng.

Nhìn chung, hệ thống thiết chế văn hóa từ thành phố đến cơ sở từng bước được đầu tư, hoàn thiện và phát huy hiệu quả sử dụng. Các nhà văn hóa, trung tâm văn hóa - thể thao cơ bản được khai thác đúng mục đích, đáp ứng nhu cầu hội họp, sinh hoạt cộng đồng, tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, tuyên truyền nhiệm vụ chính trị và xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở, đã phát huy vai trò là thiết chế văn hóa tổng hợp của địa phương, góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của Nhân dân. Mạng lưới công trình thể thao cấp xã được đầu tư khá rộng khắp, từng bước đáp ứng nhu cầu tập luyện thể dục thể thao của Nhân dân. Công tác xã hội hóa tiếp tục được phát huy, huy động được sự tham gia của Nhân dân và các tổ chức, doanh nghiệp trong đầu tư, cải tạo cơ sở vật chất, chỉnh trang khuôn viên, sân thể thao và tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ.

Tuy nhiên, thực trạng cho thấy một số trung tâm văn hóa cấp xã được chuyển đổi từ cơ sở vật chất hiện có nên quy mô, công năng và trang thiết bị chưa đồng bộ. Hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao phát triển chưa đồng đều giữa các địa phương. Nhiều công trình được đầu tư từ lâu, quy mô nhỏ, trang thiết bị chưa đồng bộ và cần tiếp tục được cải tạo, nâng cấp. Nhiều nhà văn hóa, khu thể thao thôn, tổ dân phố được xây dựng từ nhiều năm trước, diện tích nhỏ, thiếu các hạng mục phụ trợ, trang thiết bị xuống cấp, chưa đáp ứng yêu cầu tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao trong điều kiện quy mô dân số tăng lên sau sáp nhập. Đặc biệt, tại các phường thuộc khu vực đô thị trung tâm, quỹ đất hạn chế nên việc quy hoạch, xây dựng mới hoặc mở rộng các thiết chế văn hóa, thể thao gặp nhiều khó khăn. Diện tích và quy mô của nhiều trung tâm văn hóa - thể thao cấp xã, nhà văn hóa, khu thể thao thôn, tổ dân phố không còn phù hợp với quy mô dân số mới sau sáp nhập.

Tại buổi làm việc các đại biểu thảo luận nêu một số vấn đề cần làm rõ như: việc chuyển đổi công năng sử dụng của một số công trình văn hóa, thể thao; mức độ thực hiện tự chủ của các đơn vị sự nghiệp của ngành; công tác quy hoạch, đào tạo bố trí đội ngũ cán bộ làm văn hóa, thể thao; việc quản lý sử dụng tài sản công; việc liên doanh, liên kết sử dụng các thiết chế văn hóa, thể thao; việc xây dựng các tiêu chí định mức kỹ thuật đối với các thiết chế văn hóa, thể thao; việc đánh giá, phân loại chất lượng các công trình theo từng cấp độ; việc đề xuất triển khai các Đề án do Ngành đề xuất như Đề án phát triển Bóng đá, Đề án phát triển thành phố Âm nhạc;

Các đại biểu cũng đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch với vai trò là cơ quan chủ trì tham mưu cần quan tâm đến đầu tư cho văn hóa cơ sở; phát huy phong trào tập luyện thể dục trong các khu dân cư, thôn xóm; xây dựng quy chế hướng dẫn quản lý các thiết chế văn hóa, thể thao. Đồng thời cần nghiên cứu kỹ Nghị định 178/NĐ-CP năm 2026 của Chính phủ để tham mưu cho thành phố về công tác quản lý tài sản công theo lĩnh vực của ngành; về việc thực hiện xã hội hóa tu bổ di tích và quản lý sử dụng các nguồn thu xã hội hóa; việc phân bổ và quản lý ngân sách để phát huy công năng của các công trình; đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực; việc phối hợp lập quy hoạch về văn hóa thể thao để bảo đảm tính đồng bộ, phù hợp trong giai đoạn tới; việc xây dựng các cơ chế chính sách đặc thù cho lĩnh vực văn hóa, thể thao để cụ thể hóa Nghị quyết 226 của Quốc hội dành cho thành phố.

Kết luận buổi làm việc, thay mặt Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố, đồng chí Trưởng ban Nguyễn Cao Lân ghi nhận những nỗ lực và kết quả nổi bật của Ngành Văn hóa Thể thao và Du lịch trong thời gian qua; đồng thời chỉ ra những tồn tại, hạn chế cần tháo gỡ trong quá trình triển khai quản lý, vận hành các thiết chế văn hóa thể thao hiện nay, nhất là trong vấn đề quản lý tài sản công, liên doanh liên kết. Đồng chí đề nghị Sở sớm nghiên cứu các mô hình hoạt động văn hóa, thể thao phù hợp với quy định của pháp luật để phát huy tính linh hoạt, chủ động sáng tạo của các đơn vị sự nghiệp. Sở cần hoàn thiện lại báo cáo cho Đoàn giám sát trong đó có đề xuất cụ thể các giải pháp để tháo gỡ các vướng mắc hiện nay. Đồng thời tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước đối với các nguồn lực về con người, tài chính, cơ sở vật chất; tăng cường ứng dụng chuyển đổi số, số hóa dữ liệu; phối hợp chặt chẽ với các sở ngành và địa phương để làm tốt công tác quy hoạch văn hóa, thể thao trong đó ưu tiên quy đất sạch trong các khu đô thị mới, các trụ sở dôi dư để dành cho sinh hoạt văn hóa cộng động, thiết chế thể thao; rà soát lại đội ngũ cán bộ công chức làm lĩnh vực văn hóa thể thao để có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng hoặc luân chuyển; có chính sách cho cán bộ làm công tác văn hóa để phát huy hiệu quả của Ngành trong thời gian tới nhằm cụ thể hóa tinh thần của Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới./.