Bộ Xây dựng trả lời kiến nghị của cử tri Hải Phòng về nguồn vật liệu xây dựng

Cử tri Hải Phòng kiến nghị Chính phủ ban hành cơ chế điều tiết vĩ mô và chính sách liên kết vùng; chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn, quản lý, quy hoạch và cấp phép khai thác khoáng sản, vật liệu san lấp; đồng thời chỉ đạo Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính phối hợp quy hoạch nhu cầu sử dụng và xây dựng cơ chế điều tiết cung - cầu vật liệu giữa các tỉnh, thành phố.

Phối hợp xây dựng cơ chế bảo đảm nguồn vật liệu san lấp cho các công trình trọng điểm

Trả lời cử tri, Bộ Xây dựng cho biết thực hiện nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao tại Thông báo số 343/TB-VPCP ngày 01/7/2026 của Văn phòng Chính phủ về phiên họp sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 của Ban Chỉ đạo nhà nước các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản gửi các địa phương về việc triển khai các cơ chế, chính sách bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng thông thường.

Theo Bộ Xây dựng, Luật Địa chất và khoáng sản số 54/2024/QH15 đã phân cấp, giao trách nhiệm cho UBND cấp tỉnh tổ chức thực hiện đánh giá tiềm năng khoáng sản đối với khoáng sản nhóm III, nhóm IV.

Đồng thời, các địa phương được đề nghị tổng hợp các mỏ còn hiệu lực, thẩm định các mỏ có tiềm năng làm cơ sở cấp phép khai thác; xác định nhu cầu vật liệu của các dự án, ưu tiên nguồn vật liệu cho các dự án trọng điểm quốc gia và điều phối, hỗ trợ nguồn cung cho các tỉnh, thành phố không có hoặc có tiềm năng khoáng sản hạn chế, không đáp ứng đủ nhu cầu.

Thực hiện Quyết định số 622/QĐ-TTg ngày 31/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai Chỉ thị số 03-CT/TW ngày 03/02/2025 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý, phát triển vật liệu xây dựng trong giai đoạn mới, Bộ Xây dựng đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan và UBND các địa phương xây dựng cơ chế đặc thù bảo đảm vật liệu san lấp cho các công trình hạ tầng trọng điểm quốc gia để báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong thời gian tới.

Các địa phương được hướng dẫn cơ chế khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng

Về công tác hướng dẫn, quản lý quy hoạch và cấp phép khai thác khoáng sản, Bộ Xây dựng cho biết Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có Văn bản số 271/BNNMT-DCKS ngày 10/01/2026 gửi UBND các tỉnh, thành phố về việc triển khai các cơ chế, chính sách để tăng nguồn cung vật liệu xây dựng thông thường phục vụ các công trình, dự án.

Văn bản đã hướng dẫn cụ thể về các cơ chế, chính sách liên quan đến quản lý quy hoạch và cấp phép khai thác khoáng sản theo Luật Địa chất và khoáng sản số 54/2024/QH15, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 147/2025/QH15 và Nghị định số 193/2025/NĐ-CP ngày 02/7/2025 của Chính phủ, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 21/2026/NĐ-CP ngày 16/02/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Địa chất và khoáng sản.

Đáng chú ý, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đề nghị các địa phương nghiên cứu, triển khai các cơ chế đặc thù được quy định tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và khoáng sản và Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP nhằm sớm đưa các cơ chế, chính sách vào thực tiễn, góp phần bảo đảm ổn định nguồn khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường và bình ổn giá thị trường.

Theo đó, đối với các công trình, dự án có nhu cầu sử dụng vật liệu lớn, có thể cấp giấy phép thăm dò, khai thác khoáng sản trực tiếp cho chủ đầu tư, nhà đầu tư hoặc nhà thầu thi công nhằm cắt giảm khâu trung gian. Đối với các công trình, dự án nhỏ, nhu cầu sử dụng vật liệu không lớn, có thể lựa chọn tổ chức có năng lực, kinh nghiệm để cấp phép thăm dò, khai thác theo cơ chế đặc thù, cung cấp đồng thời cho nhiều công trình, dự án trên địa bàn và khu vực lân cận.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu các địa phương rà soát trữ lượng các mỏ khoáng sản nhóm III làm vật liệu xây dựng thông thường đã được cấp phép khai thác; tổ chức khảo sát, đánh giá tiềm năng khoáng sản để mở các mỏ mới, tăng nguồn cung cho thị trường, đáp ứng nhu cầu sử dụng của các công trình, dự án trên địa bàn và khu vực lân cận.

Tăng cường quản lý, đấu giá quyền khai thác khoáng sản, bình ổn thị trường

Bộ Xây dựng cho biết các cơ chế đặc thù trong khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường đã được quy định cụ thể, trong đó có cơ chế “2 không” và “7 không” đối với một số trường hợp, nhằm rút ngắn trình tự, thủ tục và đẩy nhanh tiến độ cung cấp vật liệu cho các công trình, dự án.

Đối với các mỏ khoáng sản nhóm III làm vật liệu xây dựng thông thường đã được cấp phép khai thác, pháp luật cũng có cơ chế gia hạn hoặc điều chỉnh nâng công suất khai thác trong một số trường hợp mà không phải thực hiện một số thủ tục về chấp thuận, điều chỉnh chủ trương đầu tư, đánh giá tác động môi trường và cấp giấy phép môi trường.

Bên cạnh việc tháo gỡ thủ tục, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác khoáng sản tại các mỏ vật liệu xây dựng thông thường đã được cấp phép; tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản bảo đảm minh bạch, công bằng, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đủ điều kiện tham gia, hạn chế lợi ích nhóm, đầu cơ, găm hàng, đẩy giá và thao túng thị trường vật liệu xây dựng.

Bộ Xây dựng cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành và địa phương triển khai các giải pháp bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng, đáp ứng nhu cầu của các công trình, dự án, nhất là các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia./.

NT. Nguyễn